11:00 uur | Hand op de knip
De Duitse bondskanselier Friedrich Merz was tegenover de pers kort maar krachtig: we moeten dit jaar een akkoord bereiken over de Europese begroting.

Nederland wil dat het budget lager wordt dan wat de Europese Commissie voorstelt. Duitsland schaart zich achter dat standpunt. “Het voorstel dat nu op tafel ligt, is aanzienlijk te hoog”, zei Merz. “Ik zal mijn verzoek vandaag herhalen: de Europese Unie mag niet verder in de schulden gaan. Dat is wat ons betreft niet toegestaan.”

Hoewel hij steun ziet van andere lidstaten voor dit standpunt, erkent Merz ook dat er geen meerderheid te vinden is die een kleiner budget ziet zitten. Toch moeten de landen het unaniem met elkaar eens worden. “Er moet een nieuw voorstel op tafel komen. En dan moeten we praten over de inkomsten- en uitgavenstructuur. Dat wordt een zeer boeiende discussie”, aldus Merz.

10:45 uur | De Europese begroting
Toen minister-president Rob Jetten na het traditiegetrouwe migratieontbijt de pers te woord stond, beende hij eerst naar de internationale journalisten. Voor hen had hij een duidelijke boodschap: de Europese meerjarenbegroting moet moderner worden en zich richten op de juiste prioriteiten. Het huidige voorstel dat de Cyprioten op tafel hebben gelegd, voldoet geenszins aan die eisen.

In zekere zin klinkt die mededeling al positiever dan het pleidooi dat minister van Financiën Eelco Heinen vorige week hield. Hij noemde het voorstel vooral “onbetaalbaar”. Jetten had meer kritiek op de invulling van het budget dan op de hoogte ervan. Al komt dat in de praktijk op hetzelfde neer. Als het aan Nederland ligt, zal de EU bezuinigen op de “bureaucratie in Brussel” en geld uit landbouw- en regionale fondsen verschuiven naar innovatie en defensie.

Waarschijnlijk zullen de regeringsleiders vandaag opnieuw hun standpunten herhalen. Dat hoort volgens Jetten ook “een beetje bij de onderhandeling”. In ieder geval heeft Nederland geen haast om de begroting voor het einde van het jaar op te stellen. Wil de minister-president ook niet proberen om een akkoord te bereiken voordat er volgend jaar een nieuwe Franse president aan tafel zit? “Ach, er zijn ieder jaar wel verkiezingen.”

10:30 uur | Portugese tijden
Het is even doorbuffelen voor minister-president Rob Jetten. Na een intensief gesprek over Oekraïne gisteravond, werd het diner om half twaalf geserveerd. “Dat zijn een beetje Portugese tijden”, grapte hij. Daarmee verwijst hij naar de voorzitter van de Europese Raad: de Portugese António Costa.

Costa was deze week zelf onderwerp van debat. Woensdag bleek dat de voorzitter op eigen houtje contact had gezocht met het Kremlin om de EU aan te bieden als onderhandelaar tussen Rusland en Oekraïne. Nederland was daar niet van op de hoogte. “Het lijkt me goed als we dit soort zaken voortaan van tevoren afstemmen”, aldus Jetten. Als dat overleg wel was gepleegd, had de minister-president Costa geadviseerd zijn aandacht bij Brussel te houden.

“We kunnen pas spreken over wie de onderhandelaar is, als Poetin naar de onderhandelingstafel komt”, stelde Jetten. “Daar is momenteel geen sprake van. We moeten daarom zo veel mogelijk druk op Rusland blijven uitoefenen.” Vriendelijke telefoontjes naar het Kremlin helpen er volgens de minister-president niet bij om het speelveld in het voordeel van Oekraïnen en Europa te houden.

Afgelopen week maakte Nederland bekend 500 miljoen euro beschikbaar te stellen voor steun voor Oekraïne. Jetten hoopt dat andere landen dat voorbeeld volgen: “Veel lidstaten lopen hopeloos achter.” Als de financiële steun niet via de landen zelf komt, wil Jetten zoeken naar andere financieringsmiddelen. Mogelijk wil hij de bevroren Russische tegoeden daarvoor gebruiken.

9:30 uur | Drugsbeleid
Vandaag praten de regeringsleiders over drugs. Premier Rob Jetten kreeg vanuit de Tweede Kamer in ieder geval een duidelijke boodschap mee: praat in Europa over de aanpak van drugscriminaliteit.
Europa moet, wat een meerderheid van de Kamer betreft, consequent optreden tegen landen die onvoldoende meewerken aan de bestrijding van internationale drugscriminaliteit. Een motie van SGP-Kamerlid Diederik van Dijk, die Jetten hiertoe opriep, werd aangenomen. Alleen Pro, FvD en PvdD stemden tegen.

De EU kan drugscriminaliteit bestrijden door het opschorten van samenwerkingsverbanden met landen die criminelen bijvoorbeeld niet willen uitleveren. Nederland denkt daarbij natuurlijk aan ‘Bolle Jos’. Het is inmiddels het slechtst bewaarde geheim van West-Afrika dat de drugsbaron zich schuilhoudt in Sierra Leone, dat niet meewerkt aan zijn uitlevering. Bolle Jos zet vanuit dat Afrikaanse land de drugshandel voort. De Tweede Kamer wil daar een eind aan maken.

8:45 uur | Diner over concurrentiekracht en Oekraïne
Voordat Jetten binnenkomt toch nog even een terugblik op het diner gisteravond.

Bij aankomst in het Europagebouw somde Jetten de belangrijkste gespreksonderwerpen tijdens het diner nog eens op: de invloed van China op de handelsmarkt en de steun aan Oekraïne. De minister-president wilde zijn collega’s oproepen om voor dat laatste zelf ook meer geld uit te trekken. Samen met een aantal andere landen loopt Nederland daarin voorop, terwijl Spanje in vier jaar tijd net zo veel geld in de steun aan Oekraïne heeft gestoken als Nederland in één jaar doet. Of Jetten president Pedro Sánchez daarop heeft aangesproken? “Dan krijg ik een vrij lang en omslachtig antwoord terug.”

Na afloop bevestigden de leiders in een gezamenlijke verklaring dat Europa achter Oekraïne blijft staan: grenzen mogen niet met geweld worden verschoven en Oekraïne moet zich ook op de lange termijn kunnen verdedigen. Maar over wie namens Europa met Rusland mag praten, werden de leiders het niet eens. Emmanuel Macron en Friedrich Merz keerden zich tegen pogingen van Raadsvoorzitter António Costa om contact te leggen met het Kremlin, en ze stonden daarin niet alleen. Ook Denemarken en Nederland, schaarden zich achter die kritiek

Over de China bracht de Europese Raad ’s nachts nog weinig naar buiten. Dat onderwerp ligt een stuk gevoeliger dan Oekraïne. Waar veel landen een stevige toon willen aanslaan, pleitte Sánchez juist voor het beschouwen van China als potentiële bondgenoot. Tot op zekere hoogte ging Jetten daarin mee: “Uiteindelijk hebben Europa en China elkaar nodig.”

8:30 uur | Jetten en Bontenbal bij voortoppen
Welkom bij het liveblog. De dag vandaag begint vroeg. Jetten wordt zo verwacht op de rode loper. Gisteren arriveerde hij al in Brussel. Als eerste bij de voortop van de liberale fractie Renew. Daar werd hij warm onthaald. “Het is goed dat we vanavond zullen praten over onze relatie met China”, blikte hij vooruit. Maar Jetten verwacht niet dat het verder gaat dan praten. “Ik denk niet dat er vandaag een overeenkomst wordt bereikt.”

Daarnaast herhaalde hij nog even de belangrijkste inzet van het kabinet: een lagere begroting. Want om de economische strijd met China aan te gaan, moet Europa concurrerend zijn. “En dat kan alleen met een modern budget.” Na deze zogeheten voortop sloot hij aan bij het diner met zijn collega-regeringsleiders.

Bij de bijeenkomst van de christendemocraten dook CDA-leider Henri Bontenbal op. De Duitse voorzitter en Europarlementariër Manfred Weber gaf een inkijkje in hun standpunten: “Onze boodschap aan China is heel belangrijk: we geven ze alleen toegang tot onze markt als ze wederkerigheid respecteren.”

Lees hier wat er allemaal op het spel staat vandaag.