19:45 uur | Einde liveblog
En met dit vooruitzicht voor onze nieuwe minister-president sluiten we dit liveblog af. Het was een lange dag in kasteel Alden Biesen, met een hoopvol einde. De leiders spraken af om binnen vier weken een actieplan op te stellen met concrete plannen voor 2026 en 2027. Of die plannen er ook komen, horen we ongetwijfeld tijdens de volgende EU-top in maart. Ook dan leest u al het laatste nieuws op de liveblog van Brusselse Nieuwe.
Voor nu, fijne avond.

19:30 uur | Kabinet Jetten kan de borst natmaken
Rob Jetten heeft met zijn nieuwe kabinet, waarin oud-Europarlementariër Tom Berendsen (CDA) aantreedt als minister van Buitenlandse Zaken, grote plannen in Europa. Zij kunnen hun borst natmaken, want in Brussel wachten politieke tegenstanders van formaat. Het lijkt er in ieder geval op alsof Orbán de messen al heeft geslepen.

19:15 uur | Victor Orbán
Wie niet lijkt uit te kijken naar het aantreden van Rob Jetten is de Hongaarse premier Victor Orbán. De twee hebben elkaar nog nooit ontmoet, maar Orbán is niet optimistisch. “Ik ken hem nog niet, maar zijn coalitieakkoord ziet er niet goed uit voor ons.”

19:15 uur | Afscheid Schoof
Hij kreeg een “heel mooi filmpje” als afscheid en veel vooral veel “hugs” van zijn collega’s. Het hoogtepunt tijdens zijn premierschap? Het organiseren van de NAVO-top in Den Haag. “Heel belangrijk voor Nederland, en daarmee voor mij.”

Hoewel het Schoof herhaaldelijk is verweten dat de Nederlandse invloed in de Europese Unie hem door de vingers is geglipt, wilde hij daar zelf niets van weten. “Ik vind het mooi dat ik op ook op deze informele raad weer een belangrijke bijdrage heb kunnen leveren. Mijn collega’s zullen ook hebben gemerkt dat de Nederlandse premier altijd nadrukkelijk aanwezig is op deze toppen. En dat zal mijn opvolger ook zijn”, blikte hij vast vooruit op het premierschap van Rob Jetten.

19:00 uur | “Onze schuld”
De boodschap van Draghi is blijven hangen bij de afzwaaiend premier. “Hij liet ons weten dat sinds de presentatie van zijn rapport een jaar geleden vrijwel niets is veranderd.” Nu moet dat anders, daarom hebben de regeringsleiders een concreet actieplan opgezet. “De regeringsleiders zijn zelf verantwoordelijk voor de uitvoering daarvan, dus als we opnieuw nalaten veranderingen door te voeren is dat ook onze schuld.”

18:45 uur | Het zit erop
De top zit er op. Voor de laatste maal verschijnt Dick Schoof voor de pers, naar eigen zeggen “met een melancholisch gevoel”. Maar ook met een goed gevoel want er liggen volgens Schoof mooie plannen op tafel.

Binnen een maand, precies op tijd voor de officiële EU-top in maart, komen de regeringsleiders met een roadmap. Hierin staan concrete maatregelen voor 2026 en 2027 om veel regels voor de interne markt weg te halen. “Geen grootste plannen voor in de toekomst, maar plannen die nu uitvoerbaar zijn.”

Zo moeten nationale regels worden geschrapt die bovenop Europese regels komen. In Nederland moeten buitenlandse werknemers bijvoorbeeld 29 vragen invullen voordat ze aan de slag kunnen, terwijl dat in andere landen maar vier vragen zijn. “Dat moet anders.”

17:30 uur | Lachen naar het vogeltje
Daar staan ze dan, alle 27. Commissie-baas Ursula von der Leyen, Raadsvoorzitter António Costa en Buitenlandvertegenwoordiger Kaja Kallas staan er ook tussen. Alleen de president van het Europees Parlement, Roberta Metsola, is al naar huis. Dick Schoof, die overduidelijk niet naar het vogeltje kijkt, staat als tweede van links op de voorste rij.

Dat betekent dus dat er nog geen regeringsleiders naar huis gaan. Wat leek op de uittocht van de eerste leiders bleek een korte rookpauze te zijn.

17:15 uur | Beveiliging
De uren dat de leiders achter gesloten deuren met elkaar spraken, gaf de pers de gelegenheid om het landgoed rondom Alden Biesen te verkennen. Daarbij viel een ding op: hoe zit het met de beveiliging van de top?

Er vliegt constant een drone met camera boven het kasteel, al lijkt die voornamelijk te worden ingezet voor de sfeerbeelden. Verder zijn er politiebusjes te bekennen rondom het terrein, al is het de vraag of die ieder hoekje in de gaten hebben. Zo zijn er hier en daar enkele ‘kruip door sluip door’-routes te vinden.

17:00 uur | Eerste leiders al naar huis
De planning lijkt in het honderd te lopen. Terwijl de afsluitende persconferentie al om 18:30 gepland was, blijkt de sessie met Letta pas net begonnen. Niet alle leiders zullen dat meemaken, de eersten lijken al naar buiten te druppelen.

15:00 uur | Enrico Letta aan de beurt
Na een ommetje door de kasteeltuin maken de leiders zich op voor de tweede ronde. De lunch zit erop – een carpaccio van oesterzwam, gerstrisotto en fruit met ijs stonden op het menu. Tijdens het tweede bedrijf zal Enrico Letta, die net als Draghi oud-premier van Italië is en een rapport over het Europese concurrentievermogen schreef, zijn licht schijnen over de huidige staat van de Europese economie.

In zijn rapport dat twee jaar geleden verscheen, riep ook hij de lidstaten op om de barrières van interne markt te doorbreken. Hij vroeg de regeringsleiders zich “open op te stellen” in het belang van de Unie als geheel. Het Nederlandse kabinet reageerde destijds goedkeurend op zijn ideeën. Zou die open houding tijdens kasteeltop resulteren in acties, of blijft het andermaal bij mooie woorden?

13:45 uur | Lunch en familiefoto
Het is al even stil in Alden Biesen. Mario Draghi heeft zijn zegje gedaan en is vertrokken. Nu zijn de leiders aan het lunchen, daarna is het tijd voor de ‘familiefoto’ in de kasteeltuin. Het is te hopen dat ze twee paar schoenen bij zich hebben, want het gazon is behoorlijk drassig.

13:00 uur | Afscheidsfilmpje
Of Dick Schoof nog vrienden heeft gemaakt in zijn tijd in Brussel? “Zeker wel”, lacht hij. “Met mijn collega’s van de Benelux, Bart de Wever en Luc Frieden, heb ik een hechte band opgebouwd. We hebben al afgesproken om elkaar snel weer te zien.”

Luc Frieden, de president van Luxemburg, bevestigt de warme woorden van Schoof. “We zijn hele goede vrienden geworden. Naast politici zijn wij ook gewoon mensen van vlees en bloed, en voor mij is deze vriendschap veel waard. ” Frieden heeft nog een mooi compliment over voor zijn noorderbuurman: “Hij is van een technocraat uitgegroeid tot een politicus die het spelletje behoorlijk goed begrijpt.”

Ook met Mette Frederiksen (Denemarken), Friedrich Merz (Duitsland) en Donald Tusk (Polen) zegt Schoof een goede klik te hebben. Omdat vandaag zijn laatste top is, krijgt Schoof naar goede traditie een afscheidsfilmpje van zijn collega’s.

12:30 uur | Mario Draghi
Inmiddels zitten alle leiders warmpjes bij elkaar in het kasteel. Mario Draghi, voormalig president van Italië en directeur van de Europese Centrale Bank, is de ster van de show. Hij verkondigt andermaal hoe belangrijk het voor de Europese economie is om de interne markt open te breken. Het is dezelfde boodschap die hij twee jaar geleden in zijn rapport optekende, maar sinds dien is er nog bar weinig gebeurd. Kan hij vandaag een duwtje in de juiste richting geven?

12:00 uur | Kleine groepjes
Emmanuel Macron en Friedrich Merz verschijnen zij aan zij voor de camera. Ze willen eenheid uitstralen. De Franse president vindt dat de Europese Unie moet reageren in de veranderende wereldorde, waarin bijvoorbeeld handelstarieven als wapen worden gebruikt door de Verenigde Staten.

Net als Schoof kijkt ook Macron naar de korte termijn: De EU moet regels wegnemen om de interne markt open te breken en handelsdeals sluiten met verschillende partners om niet afhankelijk van één land te zijn. Ook wil hij dat Europa haar eigen industrieën beschermt, zoals bijvoorbeeld de chemische industrie die vanuit Europa naar China vertrekt. Toch zullen de lidstaten het over deze punten niet zomaar eens worden, maar daar weet Macron een oplossing voor. “Als het niet met zijn allen kan, dan maar in kleine groepjes.”

11:15 uur | Heilige huisjes
De afgelopen jaren zijn de lidstaten niet bereid gebleken om pijn te lijden omwille van de Europese economie, ziet ook Dick Schoof. Te vaak zijn de leiders bezig hun nationale economie te beschermen. Ook Nederland maakt zich daar schuldig aan, bekent hij, dus ook ons land moet “heilige huisjes” afbreken.

In Nederland bestaan veel regeltjes, boven op de Europese, bijvoorbeeld als buitenlandse bedrijven zich in Nederland willen vestigen of als buitenlanders in Nederland willen werken. “Meer dan strikt noodzakelijk is”, vindt Schoof. “Ook wij moeten stappen zetten. Daarom zijn wij bezig met flinke deregulering in ons land, onder leiding van het ministerie van Economische Zaken.”

11:00 uur | Geopolitiek
De problemen in Europa over de economie zijn bekend – te weinig economische groei, te weinig innovatie en te veel spaargeld op de bank. Toch is het de lidstaten tot op heden niet gelukt om de barrières in de interne markt en de kapitaalmarkten weg te nemen. Waarom nu dan wel? “Omdat de geopolitieke situatie is veranderd”, zegt Schoof. “Alle lidstaten voelen de noodzaak dat er iets moet gebeuren in Europa.

“Als we deze top twee jaar geleden hadden georganiseerd zou er niets van terechtkomen.” Maar op de kasteeltop in het Belgische Limburg heeft de afzwaaiend minister-president goede hoop op stappen in de juiste richting.”

10:45 uur | Dick Schoof
Daar is hij dan. Demissionair minister-president Dick Schoof verschijnt “met een tikkeltje weemoed, maar vol goede energie” voor de pers. Het is immers de laatste keer dat hij met de Europese leiders aan tafel zit. Schoof predikt pragmatisme, volgens hem moeten de leiders zich vooral richten op wat op korte termijn kan worden bereikt.

“Over de grote discussies worden we het niet snel eens, in ieder geval niet vandaag. In plaats daarvan moeten we kijken naar wat wél kan: deregulering in onze markten en handelsovereenkomsten.” Hij hoopt dat daarover afspraken gemaakt kunnen worden die als “routekaart” dienen en de weg wijzen tijdens toekomstige toppen.

9:45 uur | Voortop
Voordat Dick Schoof arriveert, is er al beweging in kasteel Alden Biesen. De Belgische premier Bart de Wever ontving samen met de Italiaanse premier Giorgia Meloni en de Duitse bondskanselier Friedrich Merz een groep gelijkgezinde landen voor een voortop over concurrentiekracht. Het doel is om de lijnen uit te zetten voor later vandaag.

Duitsland en Italië trekken hierin nadrukkelijk samen op. Beide landen zetten in op deregulering en een open handelsagenda, met minder nadruk op protectionisme. Frankrijk is uitgenodigd voor het vooroverleg, maar het is de vraag of Parijs zich bij deze lijn aansluit.

8:15 uur | Riemen vast
We zijn vertrokken. In de persbus klinkt Frans, Duits, Italiaans, Spaans en nog meer talen van het continent; de voltallige internationale pers is aanwezig. We hebben geluk, het asfalt van de E314 richting Alden Biesen ligt er mooi bij er staat geen file. Gelukkig maar, want om 10:15 staat premier Dick Schoof de pers te woord over wat deze dag zal brengen.

8:00 uur | Regels
De Italiaanse premier Giorgia Meloni en de Duitse bondskanselier bondskanselier Friedrich Merz willen dat er minder regels uit Brussel komen. Ze hebben een stuk opgesteld voor de andere leiders. Maar voorzitter Ursula von der Leyen vindt dat niet helemaal eerlijk. Ze vertelde leden van het Europees Parlement dat het juist de lidstaten zijn die ‘koppen’ zetten op de Europese regels.

7:00 uur | Welkom
Een hele goede morgen! Wanneer u dit leest haasten de journalisten zich naar de shuttlebussen die in de vroege morgen vanuit Brussel naar kasteel Alden Biesen vertrekken. Die brengen ons tot aan de slotgracht, verder dan dat mag het journaille niet komen. In plaats daarvan zal de pers worden opgevangen in een grote partytent net buiten het kasteel. Van daaruit doet Brusselse Nieuwe verslag van de informele EU-top over concurrentiekracht. Verwacht optredens van Mario Draghi, Enrico Letta, Ursula von der Leyen en nog veel meer. Het is allemaal te volgen in dit liveblog.