De oud-voorzitter spreekt voor het eerst openlijk in The Brussels Times over zijn periode als voorzitter van de Europese Raad (de regeringsleiders). En het voortdurende gevecht om wie het voor het zeggen heeft: de voorzitter van de Raad, of de voorzitter van de Europese Commissie?
Volgens Michel gaat de Duitse voorzitter haar boekje te buiten. “De fundamentele fout is een misverstand over de taak van een voorzitter. Ze zou zich moeten bezighouden met de verdediging van de interne markt. Daar is niets van terechtgekomen. Ze zou zich moeten richten op de financiële markten. Daar is ook niets van terechtgekomen. Op dit gebied is het resultaat nul, en dat is een tragedie.” En, zo gaat Michel verder: “Ik ben streng. Ik ben wreed. Omdat ik het van binnenuit heb meegemaakt.”
Hoe kon het ontsporen?
Daar leek het aanvankelijk niet op. Vol goede moed begonnen ze na de EU-top van juli 2019. Over de keus van Michel waren de leiders het snel eens. Die van Von der Leyen liet iets langer op zich wachten, omdat ook nog de Duitser Manfred Weber en Frans Timmermans in de race waren. Bij het begin van de coronapandemie gaven ze nog samen persconferenties. Maar zo rond de zomer van 2020 ging het mis. De Europese leiders keurden het steunpakket van 750 miljard euro goed en zowel Michel als Von der Leyen wilden hun aandeel in de roem. Ook over de vaccins hadden ze het met elkaar aan de stok.
Maar het dieptepunt volgde in 2021 toen ze beide in Ankara waren op bezoek bij president Erdogan. Het incident bekend als sofagate laat zien dat Michel op de stoel naast de Turkse president gaat zitten en Von der Leyen genoegen moet nemen met een sofa. Michel werd beschuldigd van seksisme.
Zijn verdediging is nu jaren later nog steeds dezelfde. “Volgens het protocol had ik gelijk.” Hij denkt nog steeds dat Von der Leyen het incident gebruikte om haar eigen positie te versterken. Michel ziet een breder patroon. De Commissie probeert haar invloed uit te breiden naar gebieden waar eigenlijk de regeringsleiders over gaan. Vooral op geopolitiek vlak laat Von der Leyen zich steeds meer gelden. Ze belde bij het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten als eerste met de leiders van de Golfstaten, nog voordat de opvolger van Michel, de Portugees Costa, dat heeft gedaan. De Belg ziet dat als onderdeel van een breder patroon. ”Of het nu gaat over Defensie of het Buitenlandse beleid de Commissie probeert de controle over te nemen. Dat is niet in overeenstemming met het verdrag.”
Von der Leyen voelde geen behoefte om te reageren op de beschuldigingen van Michel.