De Europese Unie test jaarlijks meer dan honderdduizend voedselmonsters op pesticiden, en doet hetzelfde voor dierenvoeding. Het dieet van een Europese koe is daardoor beter gereguleerd dan dat van veel mensen wereldwijd. Maar alle verschillende wetten rondom voeding leveren ook trage procedures en veel administratieve rompslomp op. Met de voorgestelde omnibuswet Voedsel- en Diervoederveiligheid hoopt de Europese Commissie de regelgeving minder complex te maken.

Onderdeel van de wet zijn versoepelde regels voor pesticiden, ofwel chemische bestrijdingsmiddelen. Dat is op zich geen overbodige luxe: sinds 2009 is het beleid niet meer aangepast. Europarlementariër Gerben-Jan Gerbrandy voert als schaduwrapporteur het woord over het pesticidedossier, waar het Parlement eind juni voor het eerst verslag van doet. Hoewel hij de aandacht voor biologische alternatieven en snellere procedures toejuicht, is hij ook kritisch op de lossere regels. Gerbrandy vreest dat deze ten koste gaan van de publieke gezondheid. 

Minder testen, meer risico

“Alarmerend is dat de Commissie wil stoppen met het standaard testen van pesticiden iedere tien jaar”, vertelt de Europarlementariër in een technische briefing. In dat geval wordt een vergunning alleen herzien als wetenschappelijk bewijs aantoont dat het schadelijk is voor de gezondheid. Dat is problematisch volgens Gerbrandy. Volgens hem kan het wetenschappelijk onderzoek niet alle stoffen testen. Dat is niet het enige probleem. Bovendien ontdekt de Commissie bij een op de tien pesticiden pas bij een herziening dat een stof schadelijk is. Zo werd het middel chloorpyrifos – dat de hersenontwikkeling schaadt en mogelijk ook het DNA – pas na een herbeoordeling verboden. 

En als een vergunning voor een schadelijk bestrijdingsmiddel dankzij wetenschappelijk bewijs wordt ingetrokken? “Dan mag het pesticide alsnog voor drie jaar worden gebruikt”, ziet Gerbrandy. “Dat is veel te lang voor een middel dat slecht is voor de gezondheid.”

Gevaarlijke cocktail

Een gedegen analyse van de impact van de wet ontbreekt. Volgens Gerbrandy houden de onderzoeken van de Commissie onvoldoende rekening met de gevolgen van de opeenhoping of cocktail van verschillende bestrijdingsmiddelen op het milieu. En leiden de versoepelde regels tot minder administratie? Ook daar is wat Gerbrandy betreft geen aanwijzing voor. 

Hij kreeg bijval van Nederlandse onderzoekers, die woensdagmiddag in de Tweede Kamer hun bevindingen over de omnibuswet uiteenzetten. “Onze algemene indruk is dat de plannen niet leiden tot een verminderde werklast, niet leiden tot versnelde innovaties en daarmee ook niet leiden tot een beter milieu”, aldus Nico van den Brink, hoogleraar Milieutoxicologie aan de Wageningen Universiteit. Na de zomer beginnen de echte onderhandelingen over de Europese regels.  

Meer nieuws? Ontvang elke ochtend al het nieuws uit Europese nieuws dat van belang is voor Nederland direct in jouw mailbox met een abonnement op De Dagvangst.