Eurocommissaris voor Landbouw Christophe Hansen is bezig om de regels voor mest in Europa te versoepelen. In april organiseert hij een grote bijeenkomst, een zogenoemd strategisch beraad, waarin hij met alle betrokken partijen wil overleggen.

Hansen is nu een jaar in functie en het Europees Parlement wilde hem daarom aan de tand voelen. Hij kreeg veel vragen over het verminderen van regels, vooral voor kleine bedrijven, maar ook over de hoge energieprijzen.

Stijgende kosten

De Luxemburgse Eurocommissaris, die inmiddels alle 27 EU-landen heeft bezocht, maakt zich grote zorgen. De prijzen stijgen door de oorlog in het Midden-Oosten en boeren moeten de hoge energierekening betalen. Hij wil vooral de afhankelijkheid van kunstmest verminderen, maar moet daarbij wel balanceren op een dun koord. “Ik wil ook niet dat de kunstmestindustrie verdwijnt uit Europa”, zei hij tegen een zaal vol landbouwwoordvoerders.

Begin dit jaar kwam de Europese landbouworganisatie Copa-Cogeca met een aantal praktische oplossingen. Die werden door verschillende politici overgenomen. Zo wil de boerenorganisatie af van de zogenoemde koolstofheffing CBAM. Dat is een extra heffing op de import van kunstmest. Volgens de Brusselse regels is die nodig omdat producenten buiten Europa geen kosten maken om hun CO₂-uitstoot te verminderen. Hansen noemt dat juist een goede regeling, omdat zo voor iedereen dezelfde spelregels gelden en het bovendien beter is voor het milieu.

Soepelere mestregels

Hij ziet meer in soepelere regels voor mest. Hansen wil een aantal richtlijnen versoepelen, al spreekt hij zelf liever van ‘aanpassen’. Daarbij denkt hij aan de Nitraatrichtlijn, de Habitatrichtlijn en de Kaderrichtlijn Water. Probleem is wel dat hij daar formeel niet over gaat; dat is de verantwoordelijkheid van de Zweedse Eurocommissaris van Milieu Jessika Roswall. Daarom komt er een speciaal overleg met alle betrokkenen, waar ook zij bij zal zijn. Hansen waarschuwt dat nieuwe regels geen wondermiddel zullen zijn. “Maar het kan wel helpen.”

De vraag is wat er precies gaat veranderen. Hansen wil vooral meer flexibiliteit. Hij denkt aan andere regels voor grasland, vanwege de absorptiecapaciteit. Concrete cijfers heeft hij nog niet: het gaat vooralsnog om een denkrichting. Ook moet het mogelijk worden om in minder kwetsbare gebieden meer mest uit te rijden. Daarnaast kijkt de landbouwcommissaris met belangstelling naar projecten – onder meer in Frankrijk – waarbij bacteriën een deel van de stikstof afbreken. “Dat staat nog in de kinderschoenen, maar het is hoopvol.”

Volgens hem moet er vooral naar dit soort innovatieve oplossingen worden gekeken. Hij vindt het niet meer te verdedigen dat boeren veel geld moeten betalen om mest af te voeren én tegelijkertijd dure kunstmest moeten inkopen.

Goed nieuws

Na afloop waren de reacties in het Nederlandse kamp positief. “Dit is heel goed nieuws voor de boeren”, zei Bert-Jan Ruissen (SGP). Ook Jessika van Leeuwen (BBB) reageerde enthousiast: “Goed dat er nu met de milieucommissaris wordt gesproken.”

Benieuwd naar de uitkomst van het strategisch overleg in april? Hoofredacteur Bert van Slooten houdt al het landbouwnieuws bij in de Nieuwsbrief Landbouw & Visserij. Abonneer je nu en ontvang elke twee weken verdiepende verhalen, achtergronden en nieuws direct in jouw mailbox.