Burgemeester Femke Halsema verruilde Amsterdam gisteren voor Brussel. Samen met negentien andere Europese burgemeesters bezocht zij de Europese Commissie en sprak zij over de woningcrisis in Europa. De vorig jaar opgerichte zogeheten Mayors4Housing-alliantie pleit voor betere Europese regulering van de woningnood.
De EU kan het probleem niet ontkennen. “Tussen 2013 en 2024 zijn de Europese huizenprijzen met meer dan zestig procent gestegen, terwijl het aantal bouwvergunningen sinds 2021 met meer dan 22 procent is afgenomen”, stelde Eurocommissaris Teresa Ribera. Voorzitter van de Europese Raad António Costa kondigde aan dat dit jaar onder het voorzitterschap van Ierland een top zal worden gehouden over de wooncrisis.
Nieuwe regels
In december presenteerde de Commissie al een Europees plan voor betaalbare woningen. De zogeheten Affordable Housing Act, de bijbehorende wet, volgt later dit jaar. De Commissie liet al weten wat de inzet wordt. Nationale overheden kunnen met de nieuwe regels gebieden aanwijzen waar de woningnood het hoogst is en daar maatregelen nemen om de betaalbaarheid van woningen te beschermen. Dat moet volgens de burgemeesters ook gelden voor kortetermijnverhuur.
Daarnaast zijn de staatssteunregels al versoepeld. Hiermee kunnen overheden makkelijker leningen verstrekken voor de bouw van huizen voor middeninkomens, wat aantrekkelijk is voor investeerders. Ook wil de Commissie vergunningsaanvragen vereenvoudigen zodat er sneller gebouwd kan worden, en gaat ze investeringen bundelen voor de bouw van sociale huur. Dat is nu slechts zes à zeven procent van alle woningen in Europa.
Moeten deze zaken niet bij de nationale regeringen liggen? “Er moet een Europese reactie komen op een Europese crisis”, zei de burgemeester van Barcelona Jaume Collboni. “De huizencrisis schaadt de leefbaarheid en sociale cohesie in steden. Wij zoeken naar middelen om daar iets aan te doen.” Hij hoopt dat de Unie in de nieuwe meerjarenbegroting ruimte zal maken voor dit probleem en vraagt de Commissie lokale en nationale autoriteiten te steunen. Of dit ook gebeurt, is dan weer afhankelijk van de lidstaten.
Airbnb
Halsema en haar collega’s hebben verschillende ideeën aangedragen voor het verbeteren van de huizenmarkt, waaronder het investeren in betere huisvesting voor dak- en thuislozen en het beschermen van kwetsbare groepen. Daarnaast doet marktspeculatie de woningprijzen volgens de burgemeesters meer kwaad dan goed.
“Ik zou het geen gek idee vinden als permanente kortetermijnverhuur aan toeristen wordt verboden”, vulde de Parijse burgemeester Emmanuel Grégoire aan. Grégoire heeft vlak na zijn verkiezing in maart dit jaar al streng beleid ingezet tegen Airbnb, met het doel meer woningen beschikbaar te maken voor Parijzenaren zelf.
De burgemeesters benadrukken dat zij vooral zoeken naar middelen om de huizenmarkt in hun stad tot bedaren te brengen en niet naar uniforme regels. “Alle steden hebben hun eigen sociale model”, stelde Grégoire. “We zoeken naar budget en instrumenten die we in onze eigen stad kunnen toepassen.”
Meer nieuws? Ontvang elke ochtend al het nieuws uit Europese nieuws dat van belang is voor Nederland direct in jouw mailbox met een abonnement op De Dagvangst.
