Vorige week bezocht EU-Buitenlandchef Kaja Kallas Djibouti, een klein land qua oppervlakte, maar niet klein als het gaat om samenwerking met de EU. In Djibouti komen vrijwel alle facetten van het Europese buitenlandbeleid samen: diplomatie, ontwikkelingshulp, defensie en economische investeringen. “De EU en Djibouti hebben een wederzijds partnerschap opgebouwd gericht op vrede, veiligheid en duurzame ontwikkeling”, geeft EU-Ambassadeur Denisa-Elena Ionete aan via de EU-Delegatie in Djibouti.

Poort van Tranen

Net als Iran aan de Straat van Hormuz grenst, ligt Djibouti ook aan een belangrijke zeestraat: Bab-el-Mandeb, in het Arabisch de ‘Poort van Tranen’. Dit maritieme knooppunt verbindt de Rode Zee met de Golf van Aden en vormt een cruciale verbinding in de handelsroute tussen Europa en Azië.  Een groot deel van de internationale scheepvaart passeert via deze corridor, en ook lopen er belangrijke onderzeese internetkabels doorheen.

Het relatief stabiele Djibouti geeft toegang tot een regio vol met instabiliteit. Het gebied kampt met gewapende conflicten in onder meer Somalië, Soedan en Jemen, terwijl ook het klimaat zijn tol eist in de regio. Hoewel Djibouti de afgelopen jaren een economische groei van rond de zeven procent had volgens cijfers van de Wereldbank, blijft armoede een hardnekkig probleem.

Veiligheid op zee

De naam ‘Poort van Tranen’ komt onder meer van historische scheepsrampen, maar vandaag de dag zijn de gevaren in de zeestraat niet verdwenen.

Vanuit Djibouti worden de EU-operaties Atalanta en Aspides ondersteund, waar ook Nederland bij betrokken is. Aspides beschermt de internationale scheepvaart tegen aanvallen van Houthi-rebellen uit Jemen. “Operatie Aspides beschermt levens, handel en stabiliteit. De steun van Djibouti, met brandstof, water, voedsel en logistiek, is essentieel voor onze missies”, aldus Kallas.

De dreigingen blijven voortduren en daarom wordt er momenteel gekeken of de operatie in de huidige wateren rondom Djibouti moet worden versterkt, bijvoorbeeld met extra schepen. “Het gaat erom samen een van de economische levensaders van de wereld open te houden”, zei Kallas.

Overigens is EU-operatie Atalanta voor de bestrijding van piraterij al sinds 2008 actief in de regio. Daarnaast is Djibouti een geopolitiek kruispunt waar onder meer de Verenigde Staten, China, Frankrijk en Japan militair aanwezig zijn.  

EU-hulp voor ontwikkeling

Naast veiligheid investeert de EU ook fors in stabiliteit en ontwikkeling in Djibouti. Voor de periode 2021-2027 voert de EU-Delegatie samen met projectpartners circa 82 miljoen euro aan programma’s uit op het gebied van waterbeheer, voedselzekerheid, onderwijs, werkgelegenheid en goed bestuur.

Concrete EU-projecten variëren van een zeewater-ontziltingsinstallatie die 30 procent van het drinkwater aan het land levert, tot IT-programma’s voor werkgelegenheid, versterking van financieel overheidsbeheer en programma’s tegen mensenhandel en vrouwelijke genitale verminking.  

Global Gateway

Dan is er nog Global Gateway, een grootschalig Europees investeringsprogramma voor duurzame economische groei wereldwijd, waar ook Nederland bij betrokken is via ‘Team Europe’.

Voor Afrika als geheel omvat het Europese pakket 150 miljard euro aan investeringen. In de regio gaat het bijvoorbeeld om de doorontwikkeling van Blue Raman, een onderzeese kabel tussen India en Europa, waarbij Djibouti een belangrijke aanlandingslocatie is.

“Door ultrasnelle en veilige connectiviteit tussen Europa, Afrika en India, versterken wij niet alleen de samenwerking voor onderzoek, innovatie en onderwijs, maar geven wij gemeenschappen ook de mogelijkheid volledig deel te nemen aan de digitale economie”, zei Eurocommissaris Jozef Síkela van internationale partnerschappen over Blue Raman.

Europa in de regio  

Kortom, een klein land in de Hoorn van Afrika, als kruispunt van internationale handel, veiligheid en ontwikkeling. Een regio vol uitdagingen en van groot belang voor Europa.  In Djibouti wordt de Europese buitenlandstrategie dagelijks in de praktijk gebracht.

Dit verhaal kon alleen gemaakt worden dankzij lezers die Brusselse Nieuwe steunen. Tijdens het reces publiceren we uitgebreide interviews, achtergronden en reportages als deze. Wil je die na de zomer blijven ontvangen? Neem een abonnement en zorg dat we dit soort verhalen kunnen blijven maken.