Het nieuwe werkprogramma van de Europese Commissie is uit. Onder het motto ‘Opkomen voor elkaar’ geeft het een overzicht van initiatieven die zij komend jaar gaat nemen. Zowel wetgeving als andere acties. Volgend jaar valt er namelijk ook wat te vieren: eerst in maart de ondertekening van het Verdrag van Rome, zeventig jaar geleden. Ter gelegenheid daarvan wil de Commissie de ‘slimste geesten’ in de EU bijeen brengen, om een gedeelde visie op de toekomst van Europa te helpen ontwikkelen. Zij noemt dit een nieuw ‘Congres van Europa’. De oorspronkelijke bijeenkomst met die naam vond overigens plaats in mei 1948, in de Haagse Ridderzaal!

En in november is de tiende verjaardag van de Europese pijler van sociale rechten. Deze omvat twintig belangrijke beginselen en rechten met betrekking tot gelijke kansen en toegang tot de arbeidsmarkt, eerlijke arbeidsvoorwaarden, alsmede sociale bescherming en inclusie. Tijdens een speciale top zullen het Europees Parlement, de Europese Raad en de Commissie hun commitment aan deze pijler herbevestigen.

Het werkprogramma bevat naast een overzicht van nieuwe (wetgevings)voorstellen ook lijsten met belangrijke voorstellen waarvan de behandeling door Raad en het Europees Parlement nog niet is afgerond, met eerdere voorstellen die de Commissie weer intrekt, en met af te schaffen regels. Denk bij dat laatste aan wetgeving die evident achterhaald is, zoals de verordening uit 1991 over de speciale verkoop van interventieboter aan de Sovjet-Unie!

Bankenunie

Bij de in te trekken voorstellen lijkt een belangrijk criterium te zijn of Raad en EP binnen een redelijke termijn (vaak drie jaar) overeenstemming over het Commissie-voorstel hebben kunnen bereiken. Opvallend is de intrekking van het voorstel (uit 2015) voor een Europees deposito-verzekeringsstelsel. Tot nu toe geldt dit als sluitstuk van een volwaardige bankenunie, om de risico’s van een giftige wisselwerking tussen banken en nationale overheden tegen te gaan.

De Commissie wil deze ontwerp-verordening nu intrekken omdat Raad en EP ook na elf jaar niet tot een besluit kunnen komen. In plaats daarvan komt zij begin 2027 met een nieuw voorstel: ‘Bank competitiveness and simplification package’. Zou er nog iets overblijven van het oorspronkelijke voorstel? Of blijft de bankenunie zonder sluitstuk?

In de categorie belangrijke voorstellen die nog in behandeling zijn, vind je flink wat Omnibus-pakketten voor vereenvoudiging. Vereenvoudiging is op zich natuurlijk een goede zaak, maar wordt discutabel als de bescherming van mens, milieu en maatschappij eronder gaat lijden. Die kwestie speelt nu bijvoorbeeld bij de regulering van gewasbeschermingsmiddelen. Raad en EP mogen nu bepalen in hoeverre vereenvoudigingsvoorstellen voldoen aan ‘opkomen voor elkaar’.