Ooit baande de trein de (spoor)weg voor de Europese integratie. Eerst de Orient Express (sinds 1883) en vervolgens de Trans Europe Express(TEE). Die begon te rijden in 1957 – het jaar van het Verdrag van Rome – maar werd in 1995 opgedoekt. Mede door de toegenomen concurrentie van goedkope vluchten is het aandeel van het spoor in het grensoverschrijdende passagiersvervoer binnen de EU blijven hangen op rond de vijf procent. Vanuit energie- en milieu-oogpunt bezien is dat jammer. Méér railvervoer helpt erg om het verbruik van fossiele brandstoffen en de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen.

Reizigers ervaren vaak de dure treinkaartjes en ondoorzichtige boekingssystemen als belemmeringen om voor het spoor te kiezen. Interrail kan daarvoor een oplossing bieden. Een halve eeuw geleden heb ik wekenlang half Europa kunnen doorkruisen met een Interrail-kaart. Die was er toen alleen voor jongeren. Tegenwoordig zijn er van die passen voor alle leeftijdscategorieën – voor vrij treinreizen binnen maar liefst 33 landen. De Europese spoorwegmaatschappijen blijken daarvoor goed te kunnen samenwerken.

Maar als je een internationale treinreis wilt boeken van bijvoorbeeld Amsterdam naar het Bulgaarse Varna – pas op, een hele zit! – wordt het veel lastiger. Dan krijg je als reiziger te maken met gefragmenteerde boekingssystemen die waarschijnlijk niet het totale aanbod – met alle mogelijke alternatieven – aan je voorleggen. De vraag is ook of je de volledige reis op één ticket kunt boeken. Dat is van belang voor de consumentenbescherming, mocht je buiten je schuld je aansluiting missen. Zonder gecombineerd biljet kun je naar compensatie en recht op vervangend vervoer fluiten.

De Europese Commissie wil deze belemmeringen met een reeks verordeningen uit de weg ruimen. Spoorwegmaatschappijen worden verplicht om hun aanbod op online verkoopplatforms te plaatsen – tezamen met de alternatieven die concurrenten uit eigen land aanbieden. Dat gaat de mededinging versterken. En de rechten van spoorreizigers moeten beter worden beschermd, compleet met vergoedingen bij vertragingen en gemiste aansluitingen, naar het voorbeeld van de regels die gelden voor de luchtvaart. Zo moet het spoor – over een paar jaar – internationaal de concurrentie van auto en vliegtuig beter het hoofd kunnen bieden. Zelf ga ik niet op de uitkomsten van dit Europese wetgevingstraject wachten. Komende zomer gaan wij Interrailen om Scandinavië tot aan Noord-Noorwegen te verkennen.