In het Europees Parlement speelde zich afgelopen week een ware vrijage af tussen de EU en Canada. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen had de Canadese premier Mark Carney uitgenodigd als eregast bij haar Staat van de Unie. Daarin bood zij Canada een geassocieerd EU-lidmaatschap aan (zie hierboven). 

Daags erna beantwoordde de Canadese premier dit royale gebaar van aanhankelijkheid met het voorstel om de krachten te bundelen in een alliantie, op basis van gemeenschappelijke waarden: vrijheid, solidariteit, welvaart, duurzaamheid en niet te vergeten respect voor het internationaal recht.

Het zijn de gure geopolitieke winden vanuit de VS, Rusland en China die Canada en de EU naar elkaar toe drijven. De twee hebben elkaar het nodige te bieden bij het versterken van hun strategische autonomie. Canada beschikt bijvoorbeeld over veel energiebronnen en kritieke grondstoffen. Op het vlak van defensie-industrie hebben de EU en Canada elkaar al gevonden. Sinds kort neemt Canada als enig niet-Europees land deel aan het Security Action for Europe (SAFE) initiatief. En Canada wil zich ook aansluiten bij de studentenuitwisseling van Erasmus+ en bij onderzoeksprogramma’s van Horizon.

Handelen

Vergeet niet dat de EU en Canada al boterbriefjes hebben uitgewisseld, in de vorm van het handelsverdrag tussen de EU en Canada (CETA). Een overeenkomst die na negen jaar onderhandelen in 2016 werd gesloten. Het handelsdeel ervan is sinds september 2017 voorlopig van kracht – in afwachting van ratificatie van de overeenkomst in alle 27 lidstaten. Met die ratificatie wil het niet vlotten. Letland toonde in maart 2017 dat het best snel kan, maar in Nederland (november 2022) en Duitsland (augustus 2023) volgde de parlementaire goedkeuring pas na langjarig hangen en wurgen. Daarna stokte het proces. 

Naar verluidt vormt de vrijmaking van de handel in landbouwproducten een van de struikelblokken. Een soort Pavlov-reactie? Door de voorlopige inwerkingtreding is de (gedeeltelijke) vrijmaking immers al negen jaar een feit. 

Goedkeuren

En uit de evaluatie van de eerste zeven jaar CETA komen geen hinderlijke verstoringen naar voren. Integendeel: de EU heeft veel meer kaas naar Canada weten te exporteren. Begin volgend jaar is het tien jaar geleden dat het Europees Parlement CETA heeft geratificeerd.

Hoe kan de EU bevorderen dat dan ook alle 27 lidstaten de instemming van hun nationale parlementen hebben verkregen, zodat CETA ten volle in werking kan treden? Als opstap naar een echt bondgenootschap.