Artikel 42.7 van de Europese verdragen belooft militaire bijstand bij een aanval op een EU-land. Maar wat die solidariteit precies inhoudt, is veel te vaag, vindt GroenLinks-Europarlementariër Thijs Reuten. In een rapport pleit hij daarom voor duidelijke afspraken tussen EU-landen over hoe en wanneer ze elkaar militair te hulp schieten.
Volgende week debatteert en stemt het Europees Parlement over zijn voorstel. Reuten verwacht voldoende steun te krijgen.
‘Europese artikel 5‘
In de Europese verdragen is een soortgelijke clausule opgenomen als in de NAVO-afspraken. Artikel 42.7, ook wel het Europese artikel 5 genoemd – naar voorbeeld van de NAVO-afspraken – stelt dat EU-landen elkaar moeten steunen als een van de EU-landen aangevallen wordt. Die steun kan echter breed geïnterpreteerd worden. Het kan gaan om medische steun, financiële steun, het leveren van wapens, maar ook het sturen van eigen troepen. En bij die brede interpretatie ligt het probleem, stelt het rapport van Reuten.
Een invasie door Rusland of zelfs door Amerika afschrikken is moeilijk wanneer vijandelijke landen niet weten hoe de EU zal reageren. Vooral nu de gemoederen rond Groenland oplopen – Trump wil het arctische eiland bij de VS inlijven – komt de lang vergeten clausule weer naar voren. Zijn EU-landen verplicht Denemarken te helpen als Amerika Groenland binnenvalt?
Solidariteit
De Commissie zegt: “Ja”. Groenland is onderdeel van Denemarken en Denemarken is EU-lid. Maar de vraag blijft nog steeds op welke manier EU-landen dan moeten helpen. Volgens de huidige regels zou het zomaar kunnen dat bij een eventuele inval van Amerika EU-landen Denemarken alleen helpen door de aanval te veroordelen of door extra kogelvrije vesten te sturen. Ze zouden daarmee voldoen aan de huidige afspraken. Daar zijn niet alleen EU-landen zich van bewust, maar ook mogelijke vijanden. Dat maakt de drempel om een EU-land aan te vallen dus een stuk lager.
Het rapport stelt dus voor om van tevoren vast te stellen welke verplichtingen EU-landen hebben om elkaar te helpen. Daarmee moet het, mits EU-landen dat afspreken, meteen duidelijk zijn voor vijanden dat als ze één EU-land aanvallen ze ook te maken krijgen met de krijgsmachten van andere EU-landen. “Solidariteit kan niet vaag blijven”, stelt Reuten.
Rapport
Het rapport gaat overigens over meer dan alleen artikel 42.7. Het roept bijvoorbeeld ook op om een Europese commandostructuur in te voeren. Op dit moment wordt samenwerking tussen Europese krijgsmachten aangestuurd door NAVO-generaals die voornamelijk uit Amerika komen. Analisten schatten in dat met de huidige Europese commandostructuur – exclusief de Amerikanen – maar een troepenmacht van 3.000 soldaten aangestuurd zou kunnen worden.
Daarnaast stelt het rapport dat Europa gezamenlijk wapens, munitie en ander militair materieel moet gaan inkopen. Dat helpt de eigen industrie, verlaagt de kosten en maakt Europa minder afhankelijk van de VS.
Aankomende dinsdag debatteert het Europees Parlement over het rapport van Reuten. Woensdag vindt de stemming plaats.
Hoe reageert Europa op de ontwikkelingen in Groenland? Mis niets met een abonnement op de Nieuwsbrief Veiligheid en Defensie. Daarin praat Yves Lacroix je elke twee weken bij met exclusieve verdiepende verhalen, interviews en nieuws. Abonneer je nu en ontvang deze verhalen rechtstreeks in jouw mailbox.
