“Virussen kennen geen grenzen”, waarschuwde dienstdoend Eurocommissaris van Toerisme Apostolos Tzitzikostas op 21 mei in een debat in het Europees Parlement. Hoewel het risico op een grotere uitbraak van het Hantavirus, dat meevoer op het cruiseschip Hondius,  uiterst klein is, heeft dit geval wel aangetoond hoe kwetsbaar Europa blijft voor gezondheids crises. Het Hantavirus kostte drie passagiers op het schip het leven, terwijl meerdere mensen besmet raakten Het debat ging over de vraag hoe voorbereid de EU is op een nieuwe pandemie.

Lessen van corona

Volgens Tzitzikostas heeft Europa belangrijke lessen geleerd van de corona-pandemie (COVID19) en zijn er maatregelen getroffen om de aanpak van een gezondheidscrisis te verbeteren. Een groot deel van het debat draaide om de vraag of de Europese Unie meer touwtjes in handen moet krijgen bij een gezondheidscrisis.

Voorstanders van verdergaande integratie waren blij met de snelle samenwerking tussen de lidstaten, het European Centre for Disease Prevention and Control, het EU Civil Protection Mechanism en nationale autoriteiten.Tomislav Sokol, Europarlementarier uit de christendemocratische fractie EVP uit Kroatië, pleitte voor verdere versterking van de Europese slagkracht: “We moeten de Europese capaciteiten opkrikken, de gezondheidssystemen versterken en de Europese Gezondheidsunie verder ontwikkelen.”

Anderen  waren een stuk kritischer en vonden dat de EU de verkeerde lessen uit corona heeft getrokken. Vooral vanuit de eurosceptische en rechtse hoek klonk de waarschuwing voor ‘paniekpolitiek’ en centralisatie van de macht. De Duitse Europarlementariër van de radicaal-rechtse fractie ESN, Christine Anderson, waarschuwde: “De Voorbereiding moet ten dienste staan van onze vrije samenleving en moet die niet veranderen in een samenleving geleid  door angst.”

Toekomst

Sinds het Hantavirus op de Hondius woedt, en in Afrika een uitbraak van het ebola-virus plaats vindt, zijn dit slechts voorbeelden van hoe snel infectieziekten zich over grenzen kunnen verspreiden. De centrale vraag in het debat luidde dan ook niet óf een nieuwe crisis zal ontstaan, maar of Europa daar op tijd voldoende op voorbereid zal zijn. Enkele Europarlementariërs riepen op tot meer investeringen in vaccins, medische hulp, laboratoria en een betere monitoring.

Vervolgstappen van de Commissie

In de ebola-epidemie blijft de Commissie inzetten op voortdurende monitoring van de situatie en nauwe samenwerking met het ECDC. Verder wordt de  inzet van extra middelen en versterking van bestaande systemen overwogen, maar hoe is nog niet duidelijk. Daarnaast wordt gewerkt aan onderzoek naar vaccins en medische maatregelen.