Nederland wil dat Oekraïne met de Europese lening van 90 miljard euro ook wapens kan kopen buiten de Europese Unie, bijvoorbeeld in de Verenigde Staten. Dat staat in een toelichtende notitie van het Nederlandse demissionaire kabinet, die in Brussel circuleert. Nederland stelt daarin voor om minimaal 15 miljard euro te reserveren voor aankopen bij niet-EU-leveranciers. Duitsland steunt die inzet, terwijl Frankrijk zich ertegen verzet.
90 miljard
De EU-landen spraken in december af dat Oekraïne flinke financiële steun krijgt. De EU gaat daarvoor gezamenlijk geld lenen. De rente op bevroren Russische tegoeden wordt gebruikt om die lening te ondersteunen. Maar over de precieze voorwaarden wordt nog onderhandeld. Dat leidt tot spanningen, vooral met Frankrijk.
De Franse president Emmanuel Macron wil voorkomen dat Europees geleend geld terechtkomt bij Amerikaanse defensiebedrijven. Parijs pleit al langer voor zogeheten Buy European-regels, om de Europese defensie-industrie te versterken, ook als dat betekent dat levering van wapens langer duurt.
Uitzondering
Nederland en Duitsland vinden dat die benadering Oekraïne te veel beperkt. In de Nederlandse notitie staat dat Oekraïne dringend behoefte heeft aan wapens die grotendeels buiten Europa worden geproduceerd, zoals luchtverdedigingssystemen en onderdelen voor F-16-gevechtsvliegtuigen. Volgens Den Haag is de Europese defensie-industrie momenteel niet in staat om zulke systemen snel en in voldoende aantallen te leveren.
Nederland stelt daarom voor een deel van het fonds, circa 15 miljard euro, expliciet beschikbaar te houden voor aankopen buiten de EU. Te strenge bestedingsregels zouden, waarschuwen Den Haag en Berlijn, de verdediging van Oekraïne ondermijnen.
Volg de onderhandelingen over de financiële steun aan Oekraïne op de voet met een abonnement op de Nieuwsbrief Veiligheid en Defensie. Daarin houdt Yves Lacroix je elke twee weken op de hoogte met verdiepende verhalen, interviews en achtergronden. Abonneer je nu en ontvang deze exclusieve verhalen rechtstreeks in jouw mailbox. De eerste maand is gratis.