Frontex ziet minder mensen illegaal de grens oversteken, maar waarschuwt: ‘Dit is geen moment om te verslappen’

Europa ziet minder migranten aan de grens, maar waakzaamheid blijft nodig. Frontex waarschuwt dat migratiedruk snel kan verschuiven. Ook Nederland noteert lagere instroomcijfers.

3 min. leestijd
Skala Sikamineas, Lesbos, Greece - October 25, 2015: An inflatable boat filled with refugees and other migrants arrives on the north coast of the Greek island of Lesbos, where it is met by volunteers and photographers. More than 500,000 migrants have crossed from Turkey to the Greek islands so far in 2015.
Migranten in Lesbos, Griekenland. (Foto: iStock).

Het aantal mensen dat zonder de juiste papieren de Europa binnen komt is in 2025 met 26 procent gedaald. In totaal registreerde Frontex bijna 178.000 gevallen, het laagste niveau sinds 2021. “De trend beweegt de goede kant op, maar de risico’s verdwijnen niet”, zei Frontex-directeur Hans Leijtens bij de presentatie van de cijfers. “Het is geen uitnodiging om te verslappen.”

Volgens Frontex blijft de situatie aan de Europese buitengrenzen onzeker. Als conflicten oplaaien of controles worden aangescherpt, passen migranten hun routes snel aan en wijken zij uit naar andere grensgebieden. Daardoor kan de druk zich verplaatsen van de ene route naar de andere. Daarnaast ziet het agentschap dat migratie soms bewust wordt ingezet als politiek drukmiddel. “We moeten alert blijven”, stelt Leijtens. “Dat betekent dat er mensen paraat staan, middelen beschikbaar zijn en dat er nauwe samenwerking is met nationale autoriteiten en partners buiten de EU.”

Instroom Nederland

De dalende Europese trend is ook zichtbaar in Nederland. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek werden in de eerste elf maanden van 2025 ongeveer 21.700 eerste asielverzoeken ingediend. Dat is aanzienlijk minder dan in heel 2024, toen ruim 32.000 mensen voor het eerst asiel aanvroegen. Ook vergeleken met 2022 en 2023 ligt het niveau duidelijk lager.

Asiel- en Migratiepact

De lagere instroom staat los van het nieuwe Europese Asiel- en Migratiepact. Dat pakket aan regels, dat dit jaar van kracht wordt, is niet bedoeld om minder mensen naar Europa te laten komen, maar om de opvang en verdeling van asielzoekers binnen de EU anders te organiseren.

Nederland is door de Europese Commissie ingedeeld als land met een risico op migratiedruk. Het behoort niet tot de zwaarst belaste aankomstlanden, maar moet wel bijdragen aan een nieuwe solidariteitspool. In dat systeem bepaalt de Commissie jaarlijks hoeveel asielzoekers landen als Nederland in principe zouden moeten overnemen van overvolle lidstaten, zoals Italië of Griekenland. Lidstaten mogen zelf kiezen hoe zij bijdragen: door asielzoekers op te nemen, door per niet-opgenomen persoon 20.000 euro af te dragen aan de EU-begroting, of door praktische steun te leveren, zoals personeel of materieel aan de buitengrenzen.

Volgens EU-migratiecommissaris Magnus Brunner moet het nieuwe systeem zorgen voor “vertrouwen tussen lidstaten” en een beter evenwicht tussen solidariteit en verantwoordelijkheid.

Blijf op de hoogte van alle ontwikkelingen rondom de invoering van het Asiel- en Migratiepact. Van debatten in het Europees Parlement, overleg tussen de ministers tot het debat in Den Haag zelf. Emma du Chatinier volgt alles en schrijft elke twee weken de Nieuwsbrief Migratie met verdiepende verhalen, interviews en nieuws. Abonneer je nu en ontvang deze artikelen exlusief in jouw mailbox.