Alle Europarlementariërs verdienen evenveel: 11.255,26 euro bruto per maand, zo’n 1.000 euro meer dan Tweede Kamerleden. Netto houden ze daar 8.772,70 euro van over. Het bedrag is vastgesteld op 38,5 procent van het basissalaris van een rechter bij het Europees Hof in Luxemburg. Op jaarbasis is dat dus iets meer dan een ton.

Wat zij voor dat geld leveren staat niet zwart op wit. Er zijn geen aanwezigheidsplicht, prestatie-eisen of andere voorwaarden aan verbonden. Het salaris wordt overgemaakt, ongeacht waarmee de volksvertegenwoordigers zich bezighouden. Wel moeten zij zich aanmelden wanneer zij vergaderingen en stemmingen bijwonen, maar dat heeft uitsluitend invloed op de hoogte van eventuele extra vergoedingen en niet op de hoogte van het salaris.

Keuzebudget

De maandelijkse premie is niet het enige waarop de volksvertegenwoordigers in Brussel recht hebben. Op kosten van de EU mogen Europarlementariërs ook geld uitgeven ‘om hun kantoor draaiende te houden’ – ook wel de algemene uitgavevergoeding. Deze vergoeding van 4.950 euro per maand kan worden gebruikt voor van alles en nog wat: van de aanschaf van koffiemokken tot het organiseren van een politiek evenement of een zakelijk diner. Het kost het Parlement – en uiteindelijk de belastingbetaler – zo’n 40 miljoen euro per jaar.

Hoe wordt gecontroleerd wat de 720 Europarlementariërs met dat geld doen? “Leden kunnen op hun profielpagina vrijwillig een controleverklaring publiceren waaruit blijkt dat hun gebruik van de algemene onkostenvergoeding in overeenstemming is met de regels van het Statuut van de leden van het Europees Parlement”, leest de site van het Europarlement.

Dit verhaal kon alleen gemaakt worden dankzij lezers die Brusselse Nieuwe steunen. Tijdens het reces publiceren we uitgebreide interviews, achtergronden en reportages als deze. Wil je die na de zomer blijven ontvangen? Neem een abonnement en zorg dat we dit soort verhalen kunnen blijven maken.

Geen bonnetjes

Een vrijwillige verklaring dus, zonder dat bonnetjes verplicht zijn. Omdat de controle beperkt is, is het moeilijk na te gaan waaraan het geld daadwerkelijk wordt besteed. Zo verhuurde een Duitse Europarlementariër een appartement aan zichzelf, dat hij betaalde uit de vergoeding.

Het geld wordt elke maand bijgestort, dus wie het niet meteen uitgeeft, kan er later nog bij. Het Europees Parlement verzoekt zijn leden wel om ongebruikt geld terug te storten, maar tussen 2019 en 2024 werd slechts twee procent van het in totaal uitgekeerde bedrag uit de algemene pot (253 miljoen euro) teruggestort, zo bleek uit een onderzoek van Follow the Money.

De Nederlandse partijen spraken af om hun uitgaven in te dienen bij de accountants van hun partij. Hoewel deze accountants geen verantwoording hoeven af te leggen aan het Parlement, is er op deze manier nog wel enige vorm van controle op wat er met het geld uit de algemene-uitgavepot gebeurt. Op de persoonlijke pagina’s van de Europarlementariërs zijn deze declaraties in te zien, als zij ervoor kiezen om die openbaar te maken. Hier vind je een declaratie.

Businessclass en pensioen

Dan vergoedt de EU nog de ‘dagelijkse onkosten’ tijdens parlementaire werkzaamheden, zoals het verblijf en maaltijden. Hiervoor bestaat een vergoeding van 359 euro per dag binnen Europa, op voorwaarde dat diegene kan aantonen daadwerkelijk aanwezig te zijn. Voor activiteiten buiten de EU is deze som 179,50 euro per dag, en wordt het verblijf apart vergoed. Deze bedragen zijn forfaitair, en worden dus uitgekeerd ongeacht de daadwerkelijke kosten die worden gemaakt.

Verder mogen de politici op kosten van het Parlement businessclass vliegen of eerste klas met de trein wanneer zij voor werk reizen. Afhankelijk van de afstand en duur van de reis worden zij ook vergoed voor een maaltijd onderweg.

Anders dan in Nederland, waar de pensioenleeftijd op 67 jaar ligt, krijgen (oud-)Europarlementariërs al op hun 63e pensioengeld uitgekeerd. Via een ingewikkelde verdeelsleutel kunnen zij maximaal 70 procent van hun salaris als pensioen uitgekeerd krijgen.