Een groep van ruim zeventig Europese academici, waaronder Nederlanders, waarschuwt dat het Europees Parlement dreigt in te stemmen met een uitgeklede versie van de digitale euro. In een open brief stellen zij dat politieke compromissen en lobbydruk het oorspronkelijke plan ondermijnen. Zonder stevige keuzes krijgt Europa volgens hen “wel een digitale euro, maar geen die ertoe doet”.

De digitale euro is een project van de Europese Centrale Bank en moet fungeren als een digitale variant van contant geld. Burgers zouden geld van hun bankrekening kunnen overzetten naar een digitale portemonnee en daar overal in de eurozone mee betalen, ook zonder internetverbinding. Het doel: betalingen mogelijk houden in crisissituaties en Europa minder afhankelijk maken van grote Amerikaanse betaalbedrijven.

Volgens de academici staat juist dat uitgangspunt onder druk, nu het Europees Parlement zich buigt over de wetgeving. Zij vrezen dat uitzonderingen en beperkingen de digitale euro reduceren tot een symbolisch product. “Een sterke digitale euro is geen luxe, maar een noodzakelijke waarborg voor Europese soevereiniteit”, schrijven zij. Bekende economen zoals Paul de Grauwe en Thomas Pikkety ondertekenden de brief. Ook de Tweede Kamer was eerder kritisch over de digitale euro.

Afhankelijk

Europa is nu sterk afhankelijk van internationale kaartsystemen als Visa en Mastercard. In dertien eurolanden verlopen dagelijkse betalingen zelfs volledig via zulke buitenlandse netwerken. Zonder een robuuste digitale euro verliest Europa volgens de brief “de controle over het meest fundamentele element van onze economie: ons geld”.

De academici benadrukken dat de digitale euro alleen kan slagen als hij breed bruikbaar is. Als winkels hem mogen weigeren of als burgers er slechts beperkte bedragen op mogen aanhouden, verdwijnt hij als publiek alternatief voor private betaalsystemen.

Hoe nu verder?

De Europese Commissie presenteerde het wetsvoorstel voor de digitale euro in 2023. De lidstaten hebben inmiddels hun onderhandelingspositie vastgesteld. Het Europees Parlement stemt dit voorjaar over het standpunt. Pas na een akkoord tussen Parlement en Raad kan de wet daarna definitief worden aangenomen en wordt duidelijk hoe de digitale euro wordt ingevoerd.

Als het politieke akkoord er komt, volgt eerst een meerjarige technische uitrol. De ECB heeft eerder aangegeven dat betalingen met de digitale euro waarschijnlijk pas rond 2029 mogelijk worden.

Volg de uitrol van de digitale euro op de voet met de Nieuwsbrief Van Economie tot Euro. Daarin neemt Emma du Chatinier je mee langs al het economische Europese nieuws dat voor Nederland van belang is. Abonneer je nu en ontvang elke twee weken een update met interviews, achtergronden en nieuws.