Afgelopen week heeft de Europese Raad zich opnieuw uitgesproken voor een spoedige verdieping van de interne markt. Dat vraagt om harmonisatie van nationale wetgeving en om wederzijdse erkenning van elkaars regels. 

Een bijzondere vorm is het instellen van een 28^e regime voor vennootschappen, naast de bestaande regimes in de 27 lidstaten. Dit optionele regime is bedoeld voor kleine, innovatieve ondernemingen. De Europese Commissie heeft daarvoor afgelopen week een voorstel – een korte mededeling plus een uitgebreide ontwerp-verordening – uitgebracht. De regeringsleiders willen dat Raad en Europees Parlement het hierover voor het eind van het jaar eens worden.

Grotere ondernemingen

In de EU kennen we al, sinds 2004, naast ettelijke tientallen verschillende nationale juridische ondernemingsvormen de Europese vennootschap: de Societas Europaea. Die is geknipt voor grotere ondernemingen. Maar niet voor kleine, innovatieve bedrijven, de start-ups en scale-ups.

De instelling van een EU Inc. (zie foto) mag dat knelpunt gaan opheffen. Volledig digitale registratie, binnen 48 uur, tegen lage kosten (maximaal 100 euro), bij een centraal register in de EU moet voor start-ups en scale-ups de deuren in alle lidstaten gaan openen. Niet alleen bij overheden maar ook bij kapitaalverschaffers. Zonder extra formaliteiten. En het bedrijf is dan vrij in de keuze van het land van vestiging (binnen de EU). Dat kun je bijvoorbeeld kiezen waar je gemakkelijk een bankrekening kunt openen (dat schijnt in ons land twee maanden te vergen).

Niet alleen de registratie van een nieuwe onderneming, maar ook de doorgroei ervan, en eventueel de beëindiging, moeten hierdoor eenvoudiger worden. De Commissie signaleert dat Europa volop start-ups kent, maar dat veel daarvan zich na een paar jaar, wanneer ze willen opschalen, als vennootschap laten registreren in de VS (Delaware). Daardoor krijgt zo’n onderneming namelijk een betere toegang tot de internationale kapitaalmarkt.

De instelling van EU Inc. is bedoeld om dit uitwijkgedrag af te remmen en overbodig te maken. Het logische complement daarvan is natuurlijk de daadwerkelijke vorming in de EU van een kapitaalmarktunie (die inmiddels spaar- en investeringsunie heet). Zoals bekend is daarvoor een zekere harmonisatie van de faillissementswetgeving van de lidstaten nodig.

Nationale overheden

Met dit wetsvoorstel worden niet alle belemmeringen voor de groei van kleine, innovatieve bedrijven in de EU uit de weg geruimd. De Europese Commissie komt nog met voorstellen inzake belastingheffing en inzake de sociale zekerheid bij grensoverschrijdend telewerken. Die voorstellen gaan mogelijk meer controverse oproepen dan dit voorstel voor een 28^e regime. Al vraagt ook dit voorstel om inschikken van nationale overheden.