Nieuwsbrief Brussels Peil | Een nieuw plan

“Het is vrij simpel: de Europese begroting moet kleiner, of de nationale korting groter”, zo liet het Nederlandse kabinet bij monde van minister Heinen weten. Ook de Duitsers zijn niet gelukkig. Bondskanselier Merz noemt het voorstel in een officiële verklaring een eerste stap. “Maar de omvang ervan is nog steeds te groot.” Dat en meer schrijft onze hoofdredacteur Bert van Slooten (cartoon) in de nieuwsbrief Brussels Peil van deze week.

4 min. leestijd

De ontwerpbegroting voor de komende zeven jaar gaat langzaam naar beneden. De 27 landen praten eind deze week over een voorstel van voorzitter Costa om de komende tijd 1.780 miljard euro uit te geven. Dat is al fors minder dan het oorspronkelijke voorstel van de Europese Commissie van bijna 2.000 miljard euro, maar nog steeds veel te veel volgens onder andere Nederland en Duitsland.

Volgens Duitsland en Nederland is een begroting die met veertig procent groeit niet meer van deze tijd. Op een moment dat alle landen moeten bezuinigen, verwachten de zogeheten zuinige landen dat de EU dat ook doet. Overigens, zo hoorde Meüs van der Poel in Berlijn, wil de Duitse bondskanselier voor het eind van het jaar wel een akkoord. Maar dat kan alleen als er meer geld op tafel komt en dat geld moet niet worden opgehoest door de landen die toch al het meeste betalen (de nettobetalers). Costa geeft een eerste aanzet. Hij wil dat Brussel meer eigen middelen krijgt.

Waar denkt hij aan?

  • Een heffing op grote digi-bedrijven. Daarbij wordt in eerste instantie vooral gedacht aan de grote Amerikaanse bedrijven zoals Google en Meta. Maar de definitie is nog niet helder, zodat ook Nederlandse bedrijven zoals Booking eronder kunnen vallen;
  • Een heffing die bedrijven van buiten de EU die CO2 uitstoten moeten betalen om hun producten op de interne markt van Europa te mogen verkopen;
  • Een heffing op niet-gerecycled elektronisch afval;
  • Een rokersbelasting op met name vape-producten;
  • En geld dat binnenkomt via het zogenoemde koolstofemissierechtensysteem, oftewel de rechten die bedrijven betalen om te mogen vervuilen. Dat geld gaat nu nog naar de nationale schatkisten.

Verder zijn er plannen om cryptomunten te belasten. En er is een plan om de opbrengst van de veilingen voor radiofrequenties in de Brusselse kas terecht te laten komen. Nu veilen alle lidstaten die frequenties, net als 5G (en in de toekomst 6G), zelf en wordt de opbrengst voor de nationale begrotingen gebruikt.

Wordt er dan verder niet bezuinigd?

Nee, al wil Costa de uitgaven voor landbouw en plattelandsontwikkeling wel verminderen. Dat is een tegenvaller voor de groep die zich de Vrienden van de Cohesie noemt. 17 landen uit Oost- en Zuid-Europa – waaronder Polen, Italië en Spanje – die als rode lijn hebben dat er juist niet mag worden bezuinigd op uitgaven voor regionale ontwikkeling.

Maar de bedragen zijn nog schimmig. Voor Frankrijk is het in ieder geval aanleiding om forse kritiek te hebben op het voorstel. “Er gaat te weinig geld naar landbouw en platteland”, zo klinkt het vanuit Parijs.

Zijn er nog gevolgen voor Nederland?

En verder is de discussie over de douanerechten (ook wel invoerrechten genoemd) nieuw leven ingeblazen. Omdat veel goederen via de Nederlandse havens de EU binnenkomen, mag Nederland daar geld over heffen. Daarna kunnen de goederen door heel Europa vervoerd worden. Vanwege die buitengrens vindt de EU dat ze recht heeft op een groot deel van de inkomsten. Nederland verzet zich daartegen.

Om een idee te krijgen: jaarlijks haalt ons land ruim vier miljard euro op in de havens. Volgens de huidige regels gaat iets meer dan drie miljard naar Brussel, oftewel 75 procent. Dat moet volgens de plannen van Costa worden verhoogd naar 90 procent. Dat scheelt het kabinet per jaar 500 miljoen euro.

Morgen (maandag) komt het kabinet met een uitgebreide reactie op de plannen. Eind van de week vergaderen de regeringsleiders dan in Brussel daarover. Voor eind december zal er geen akkoord zijn, zo is de verwachting.

Elke zondagochtend gratis de scherpe geopolitieke analyses van onze hoofdredacteur Bert van Slooten, hardnekkige geruchten en heel veel Europees nieuws van de redactie in je mailbox? Abonneer je gratis via deze link!