Want Poetin gaat de gesprekken in met nogal wat eisen die ook op de EU betrekking hebben. Mag Oekraïne lid worden van de EU en de NAVO? En welke veiligheidsgaranties wil hij nog meer aan de grenzen? Wil hij dat landen het lidmaatschap van de twee bondgenootschappen opgeven?
Deze week werd opnieuw duidelijk dat Europa geen rol speelt bij de gesprekken. In Noorwegen was bij de voorbereidende gesprekken met de Amerikanen, voordat die naar Rusland reisden, opeens Alexander Stubb, de Finse president, aanwezig. Maar niemand in Europa heeft hem een mandaat gegeven. Ook aan tafel zat de rechterhand van Ursula von der Leyen, Björn Seibert, maar dat is niet iemand die namens de hele EU kan spreken.
Was er niet dit voorjaar ook een discussie?
Ja. Poetin kwam toen met de naam Gerhard Schröder als bemiddelaar op de proppen. De oud-bondskanselier (de man van de gasdeal en de pijplijn) werd afgewezen door bijna iedereen in Europa. Maar de leiders slaagden er niet in om een ander aan te wijzen.
De Franse president Macron had nauwelijks contacten meer met Poetin en ook de huidige Duitse bondskanselier lag niet voor de hand. Angela Merkel werd ook niet door iedereen geschikt geacht (ze spreekt wel Russisch en heeft in het verleden veel contact met de Russische president gehad).
Ursula von der Leyen lijkt eveneens niet geschikt. Volgens diplomaten kan ze niet goed met Poetin opschieten, maar dat werd ook gezegd over haar relatie met de Amerikaanse president Donald Trump, en daar sloot ze vorig jaar zomer ook een deal mee.
Dan de meest aangewezen figuur: vanwege haar functie is dat buitenlandchef Kaja Kallas. Maar de vraag is of ze echt kan onderhandelen over deze zaak, omdat ze er nogal geharnast in staat. De moeder van Kallas (toen nog een baby) en haar oma werden na de Tweede Wereldoorlog gedeporteerd naar Siberië en mochten pas jaren later terugkeren.
Wie dan wel?
Ook de voorzitter van de Europese Raad, Antonio Costa, zou kunnen onderhandelen. Hij is een man die altijd zoekt naar het compromis, blijft praten en onderhandelen. Alleen zijn de contacten die hij en zijn team met Rusland hebben, miniem. Hij is wel aangemoedigd door de andere regeringsleiders om de banden langzaam aan te halen, omdat er op een gegeven moment gepraat moet worden met Rusland.
Blijft over de Finse president Stubb. Hij heeft al warme contacten met president Trump en weet als president van een land met een hele lange grens met Rusland hoe je de Russische beer kunt bespelen. Zelfs toen de Finnen lid werden van de NAVO, tegen de zin van Rusland, bleef het rustig aan de grens.
Stubb is een ervaren politicus, die niet alleen in het Europees Parlement heeft gezeten, maar ook minister van Financiën was tijdens de Griekse crisis. Hij was een van de hardliners en eiste harde hervormingen van de Grieken. Hij verloor daarna in Europa de leiderschapsstrijd van de Duitser Manfred Weber, die voorzitter werd van de grote christendemocratische partij EVP. Europa moet nu kiezen, want anders is het voor de anderen: smakelijk eten.
Elke zondagochtend gratis de scherpe geopolitieke analyses van onze hoofdredacteur Bert van Slooten, hardnekkige geruchten en heel veel Europees nieuws van de redactie in je mailbox? Abonneer je gratis via deze link!
