Luid applaus klonk in het Europees Parlement voor de organisatoren van het burgerinitiatief ‘Ban on conversion practices in the European Union‘. Het initiatief, dat ruim 1,1 miljoen geldige handtekeningen verzamelde, roept op tot een Europees verbod op conversiepraktijken.
Francesco Stocco, een van de initiatiefnemers, omschreef conversiepraktijken als pogingen om iemands seksuele gerichtheid of genderidentiteit te veranderen of te onderdrukken. Dat kan volgens hem plaatsvinden binnen families, in medische context of in religieuze settings. “Dit zijn pogingen om ons te onderdrukken. Het is marteling”, zei hij. “Er is niets te genezen.”
Acht lidstaten
Via een videoverbinding sprak de Franse ervaringsdeskundige Benoît Berthe Siward. In zijn katholieke gezin werd zijn homoseksualiteit bestreden. Hij moest in verschillende sessies met een priester praten over zijn seksualiteit. Toch veranderde dat niets aan zijn gevoelens. Er werd hem verteld dat hij in de hel zou belanden en zou sterven. “Ik leerde mezelf haten en wilde zelfmoord plegen.”
Volgens Siward vallen deze praktijken niet onder vrijheid van religie of meningsuiting. “Iedereen mag nog steeds geloven dat homoseksualiteit verkeerd is, maar dat argument mag je nooit gebruiken om iemand te martelen.” De initiatiefnemers wijzen erop dat inmiddels acht lidstaten (waaronder Frankrijk, België, Duitsland en Spanje) een vorm van verbod op zulke praktijken kennen. Maar de regels verschillen sterk. Zij pleiten daarom voor uniforme Europese wetgeving.
Juridisch regelen
In het Parlement was bijna iedereen het wel eens met de initiatiefnemers, maar hoe zo’n verbod juridisch geregeld moest worden was nog niet duidelijk. Mogelijke opties zijn het toevoegen van conversiepraktijken aan de lijst van EU-misdrijven (wat unanimiteit van lidstaten vereist), aanpassing van antidiscriminatiewetgeving (eveneens unanimiteit), versterking van slachtofferbescherming (gekwalificeerde meerderheid) of niet-bindende aanbevelingen door de Europese Commissie.
Christendemocraat Lena Düpont zei het doel te steunen, maar waarschuwde voor de praktische en politieke realiteit. Veel van wat gevraagd wordt, ligt bij de lidstaten, die overtuigd moeten worden.
Verbod in Nederland
In Nederland is een verbod op dergelijke conversiepraktijken ook onderwerp van gesprek. In september stemde de Tweede Kamer in met de Wet strafbaarstelling conversiehandelingen, een initiatief van D66, VVD, GroenLinks-PvdA, SP en Partij voor de Dieren.
Tijdens het debat in de Tweede Kamer zei D66-Kamerlid Wieke Paulusma dat de wet duidelijk moet maken “dat liefde nooit genezen hoeft te worden”. Ook vanuit andere fracties werd benadrukt dat het voorstel bedoeld is om kwetsbare jongeren te beschermen tegen psychische en fysieke schade.
Belangenorganisatie COC Nederland noemde de stemming destijds een belangrijke stap. Volgens het COC veroorzaken conversiepraktijken aantoonbare schade en leiden zij tot verhoogde risico’s op depressie en suïcidaliteit onder LHBTI-jongeren. De organisatie pleit al jaren voor een expliciet wettelijk verbod, juist omdat bestaande strafbepalingen volgens hen onvoldoende bescherming bieden. Het wetsvoorstel ligt momenteel bij de Eerste Kamer.
In de Nieuwsbrief Democratie en Rechtsorde verschijnt deze week een uitgebreid artikel over een Europees verbod op conversiepraktijken. Welke opties liggen op tafel en hoe haalbaar zijn ze? Abonneer je nu en ontvang dit artikel, samen met nog veel meer verdiepende verhalen, rechtstreeks in jouw mailbox.
