Het Europees Parlement heeft zich uitgesproken tegen de uitnodiging van de Commissie aan de Taliban om in Brussel te komen praten over de terugkeer van Afghaanse asielzoekers.

In een motie over de onderdrukking van meisjes en vrouwen in Afghanistan werd een amendement opgenomen van Raquel García Hermida-van der Walle (D66) waarmee het parlement de Commissie maande de banden met de Taliban niet te normaliseren en het de uitnodiging betreurde.

Vrouwen onder druk

In januari vaardigde het Taliban-regime een decreet uit dat huiselijk geweld tegen vrouwen toestaat. Alleen op ´buitensporig geweld´ dat botbreuken of open wonden tot gevolg heeft, staat een maximumstraf van twee weken. Sinds de Taliban in 2021 weer aan de macht kwamen, worden vrouwen in Afghanistan stelselmatig onderdrukt.

Vrouwen mogen zich niet vrijelijk bewegen, niet werken, niet verder leren dan de lagere school en kunnen geen medische zorg krijgen. Ook mogen vrouwen – net als mannen – geen andere religie aanhangen dan de Islamitische Hanafi-stroming. Zij die zich verzetten kunnen worden opgesloten of vermoord.

Praten met de Taliban

Op 20 april lekte het nieuws uit dat de Europese Commissie de Taliban in Brussel had uitgenodigd. Niet om te praten over de onderdrukking van vrouwen in Afghanistan, maar over de terugkeer van Afghaanse asielzoekers.

De gesprekken over Afghaanse asielzoekers lopen al langer. Nederland drong samen met achttien andere EU-lidstaten en Noorwegen aan bij de Commissie om met de Taliban te praten over vrijwillige en gedwongen terugkeer van uitgeprocedeerde asielzoekers. Sinds de machtsovername van de Taliban is het onmogelijk om asielzoekers terug te sturen. Er is al een ontmoeting geweest in Afghanistan om over de terugkeer te praten.  

“Morele ondergrond”

De uitnodiging leidde tot ophef in het Europarlement. Hermida-van der Walle, voorzitter van de EP-delegatie over Afghanistan, besloot een amendement in te dienen waarmee ze de uitnodiging laakte.

“Grip op migratie is belangrijk maar dat bereik je niet door plegers van massaal geweld tegen de bevolking uit te nodigen voor een kop koffie”, zei Hermida-Van der Walle in het Parlement. “De Europese Commissie zakt hiermee diep door de morele ondergrond.” De Europarlementariër benadrukte dat de EU de Taliban zou normaliseren en hun onderdrukking van vrouwen zou legitimeren met de uitnodiging aan de Taliban-regering .

Christendemocraten

De stemming over het amendement werd nog spannend. De christendemocratische fractie in het Europees Parlement, waartoe CDA en NSC behoren, overwoog tegen de oproep van Hermida-Van der Walle te stemmen.

Maar tussen de christendemocraten bleek onenigheid te bestaan over de kwestie. Waar de partij normaal gesproken een strikte partijdiscipline hanteert – leden mogen in hun stemgedrag niet afwijken van het fractiestandpunt – besloot de partijleiding ditmaal tot een vrije stem: Europarlementariërs mochten volgens hun eigen voorkeur stemmen.

CDA stemt tegen

Het amendement haalde een meerderheid met 295 stemmen vóór (D66, PRO, Volt, PvdD) en 189 tegen; 73 Europarlementariërs onthielden zich onthielden van stemming (VVD en SGP). Opvallend: naast PVV en BBB stemden ook de CDA’ers tegen de motie. Zelfs nu de drie Europarlementariërs van het CDA zich niet langer naar de christendemocratische partijlijn hoefden te voegen.

Naar eigen zeggen woog voor het CDA de uitzet van uitgeprocedeerde asielzoekers het zwaarst, dat geen gevaar zag in de uitnodiging van de Taliban in Brussel. “Voor de terugkeer van Afghaanse migranten is contact nodig met de Afghaanse overheid”, legde CDA-delegatieleider Jeroen Lenaers uit. “Dit zijn gesprekken met ambtenaren op technisch niveau. Ik ben ervan overtuigd dat je daarmee de Taliban niet legitimeert.”

Hermida-Van der Walle oordeelt anders. “De enige plek in Europa waar de Taliban welkom is, is het Internationaal Strafhof in Den Haag”, sprak zij nadat haar amendement een meerderheid haalde. De Commissie is nu voornemens om met de Taliban te praten in een Brussels hotel in plaats van in een EU-gebouw, wat minder blijk zou geven van normalisering van de Taliban.