De Europese Rekenkamer waarschuwt dat het voorstel voor een nieuwe begroting van de Europese Commissie leidt tot grote onzekerheid voor boeren. In plannen voor het zogeheten meerjarig financieel kader 2028–2034 wil de Commissie landbouw- en regiogeld samenvoegen en meer macht geven aan nationale overheden. Juist die keuzes brengen volgens de Rekenkamer risico’s met zich mee.

Onder het huidige systeem zijn er twee aparte potjes geld voor de boeren en de regio’s, samen goed voor 965 miljard euro, bijna de helft van het EU-budget. Die potjes wil de Commissie nu samenvoegen. Daarnaast moet niet langer de Commissie zelf, maar nationale overheden de baas worden over het geld. Boeren moeten dus bij hun overheid aankloppen voor geld, die zelf mogen bepalen hoe ze de budgetten verdelen. Door deze flexibiliteit kunnen overheden het geld effectiever besteden, zo gaat de gedachte.  

Problemen

Maar de Rekenkamer voorziet problemen. Zo is het geld voor de boeren niet langer een vaststaand budget (dat is het nu nog wel) en is onduidelijk hoeveel geld er in totaal beschikbaar is, wat zorgt voor onzekerheid onder boeren. Bovendien moeten zij wachten op wat hun eigen overheid voor ze overheeft. Hierdoor wordt het moeilijker om te plannen en duurt het langer voordat subsidies worden verstrekt, waarschuwt de Rekenkamer.

Ook vreest de Europese waakhond het verdwijnen van belangrijke, gemeenschappelijke belangen, wanneer het geld niet langer wordt beheerd door de Europese Commissie. De Commissie kan bijvoorbeeld zorgen voor een gelijk speelveld onder boeren in Europa en dat er genoeg geld gaat naar klimaatvriendelijke landbouw. Maar of nationale overheden dat ook gaan doen is nog maar de vraag. Om die waarden in stand te houden moet de Commissie een sturende rol spelen in waar het geld terechtkomt, vindt de Rekenkamer.

Verkeerde plekken

Dan is er nog een laatste bezwaar. De huidige plannen maken het de Rekenkamer namelijk onmogelijk om te herleiden waar het geld uiteindelijk terechtkomt. Zo staat in de plannen niet vast of de hoeveelheid geld voor boeren wordt bepaald door de grootte van hun bedrijf (per hectare of hoeveelheid vee) of door het halen van bepaalde doelen (hoeveelheid geproduceerd voedsel of duurzame hervormingen). De Rekenkamer wil dat dit vaststaat, zodat zij de geldstromen kunnen achterhalen en beoordelen of er geen Europese subsidies op verkeerde plekken belanden.

Meer nieuws? Blijf op de hoogte van al het Europese nieuws dat voor Nederland van belang is met De Dagvangst. In de nieuwsbrief praat Bert van Slooten je samen met de redactie elke dag bij. Abonneer je nu en ontvang een beknopt overzicht met alle verse ontwikkelingen van achter de schermen van de Europese macht.