Door Eurocommissaris Valdis Dombrovskis.
De Europese economie heeft minder bureaucratie en meer groei nodig. Het afgelopen jaar kwam de Europese Commissie met plannen voor vereenvoudiging van EU-regels die qua omvang en ambitie ongekend zijn. Het doel is dat onze regels resultaten opleveren voor burgers, bedrijven en de economie.
Er worden grote stappen gezet. Er liggen al tien vergaande vereenvoudigingspakketten – in EU-jargon ‘omnibuspakketten’ – op tafel. Hiermee gaan Europese bedrijven jaarlijks minstens 15 miljard euro besparen. We hebben in één jaar meer gedaan om EU-regels te versimpelen dan in de tien voorgaande jaren samen.
En dit is nog maar het begin. Tegen eind 2029 herzien we alle Europese regels en wetten om achterhaalde, overlappende en onnodige eisen in kaart te brengen en weg te nemen. Elke sector wordt onderzocht. Dit is de ‘grondige schoonmaak’ waar Commissievoorzitter Ursula von der Leyen op aandringt.
Urgentie
De Europese Commissie kan deze vereenvoudiging niet alleen voor elkaar krijgen. De EU en de lidstaten moeten samen resultaten boeken, van wetsvoorstel in Brussel tot uitvoering in de praktijk. We moeten werken aan duidelijkere, eenvoudigere en slimmere regels.
De Europese Commissie heeft vereenvoudiging centraal gesteld in alles wat zij doet. Net als vorig jaar zal het merendeel van onze nieuwe voorstellen in 2026 een element van vereenvoudiging bevatten. We verminderen het aantal uitvoeringsregels dat oorspronkelijk voor 2026 was gepland met 30 procent. De overgrote meerderheid van wat de Commissie elk jaar vaststelt, bestaat uit technische maatregelen. Die creëren geen nieuwe wetgeving, maar werken uit hoe bestaande regels moeten worden toegepast. Het debat gaat niet over het aantal wetten, maar over de vraag hoe makkelijk of moeilijk het is om in Europa te investeren.
De urgentie is duidelijk. Te veel overlappende verplichtingen leiden tot hogere kosten, ontmoedigen investeringen en hinderen innovatie. Met name voor kleinere bedrijven met beperkte middelen is dit een ernstig probleem. Alles bij elkaar remt dit onze productiviteit en groei.
Werken met de praktijk
Vereenvoudiging schept dynamiek. Dit is geen ideologische claim, maar een praktische constatering. In een recent verslag van de OESO staat dat 3,9 procent van de werknemers in de EU zich bezighoudt met het naleven van regels, terwijl slechts 1,7 procent werkt in onderzoek en ontwikkeling. Europa heeft meer mensen nodig in laboratoria en minder mensen die formulieren invullen.
Veranderingen moeten niet enkel cosmetisch zijn, maar doeltreffend. Ze moeten leiden tot tastbare verschillen voor Europeanen en hun bedrijven. Daarom werken we samen met mensen uit de praktijk via zogeheten ‘uitvoeringsdialogen’ en ‘praktijkcontroles’ om vast te stellen wat werkt en waar verbeteringen nodig zijn. Alleen al in 2025 hield de Commissie ruim 50 uitvoeringsdialogen en had zij rechtstreeks contact met meer dan 1.000 belanghebbenden uit verschillende sectoren, waaronder bedrijven, verenigingen, nationale overheden en ngo’s.
Als bedrijven de voordelen voelen, profiteert de Europese economie mee. Kleine veranderingen kunnen snel grote resultaten opleveren. Als honderdduizenden kleine ondernemingen in Europa die veranderingen doorvoeren, nemen de totale tijd- en kostenbesparingen snel toe. De systematische toepassing van deze voordelen helpt de concurrentiepositie van Europa te verbeteren. Dat verschil wordt zichtbaar op de arbeidsmarkt, waar meer banen ontstaan.
Zorgplicht
Ons voorstel voor de vereenvoudiging van de regels rond ‘due diligence’ (zorgplicht) en ketenaansprakelijkheid wordt binnenkort van kracht. Dit stelt meer dan 80 procent van de bedrijven vrij van complexe of overmatige rapportageverplichtingen. Zo worden kleinere bedrijven beschermd en gelden de verplichtingen voor ketenaansprakelijkheid daar waar zij echt een verschil maken. Dit laat zien hoe slimme regels onze doelen kunnen halen én de lasten voor het bedrijfsleven verminderen.
De groeicijfers in Europa zijn al te lang zwakker dan zij kunnen en moeten zijn. Terwijl anderen sneller groeien, neemt het economische gewicht van Europa af. In een wereld waarin grootte ertoe doet, maakt dit ons kwetsbaar en minder goed in staat om onze waarden en belangen te verdedigen. Kortom, het raakt aan de soevereiniteit van Europa.
We probeerden de Europese economie vooruit te helpen met de handrem erop. Het resultaat was voorspelbaar: Europa benutte zijn volledige groeipotentieel niet. Vereenvoudiging is onze kans om bij te sturen, de handrem los te laten en het volledige potentieel van Europa te benutten.
Eurocommissaris Valdis Dombrovskis is verantwoordelijk voor economie en productiviteit.
