21 van de 30 lidstaten gaan de NAVO-norm van 3,5 procent in 2035 halen. Dat is de voorspelling van een recent onderzoek van het Haags Centrum voor Strategische Studies (HCSS). Volgens de onderzoekers zullen vooral landen die veel dreiging vanuit Rusland ervaren bereid zijn in de buidel te tasten. Nederland voldoet in 2035 net niet, zo blijkt uit de voorspelling.
Volgens de onderzoekers is het naïef te geloven dat alle dertig de 3,5 procent gaan halen. Hoewel de regeringsleiders tijdens de NAVO-top in Den Haag unaniem instemden met de norm, bestaan er geen formele sancties voor landen die tekortschieten. Niet alle regeringsleiders zullen zich dan ook genoodzaakt zien zich aan de norm te houden, zo gaat de gedachte.
En dat hoeft ook niet, vinden de onderzoekers, die verwachten dat negen Europese NAVO-lidstaten de norm niet zullen halen. Zij voorspellen dat sommige landen meer dan 3,5 procent zullen bijdragen en daarmee compenseren voor landen die tekortschieten. Uiteindelijk zal zo wel 3,5 procent van het bbp in heel Europa aan defensie worden besteed.
Bedreigde landen betalen
Voor hun voorspelling maken zij gebruik van de theorie van de Zweedse econoom Erik Lindahl, die veronderstelt dat landen die sterker profiteren van de gezamenlijke verdediging daar ook nadrukkelijker aan zullen bijdragen. Of een land bereid is te betalen hangt dus af van de mate waarin dit land afhankelijk is van bescherming van zijn bondgenoten.
Om te bepalen welke landen meer gebaat zijn bij NAVO-bescherming dan andere, kijken de onderzoekers naar het aantal kilometers dat een land van Moskou af ligt. Des te kleiner de afstand tot Moskou, des te groter de dreiging van oorlog. En des te groter de dreiging, des te groter de bereidheid om in de buidel te tasten voor collectieve bescherming, zo gaat de beredenering.
Nederland net niet
Daarom zullen vooral Oost-Europese landen de NAVO-norm halen, voorzien de onderzoekers. Sterker nog, volgens hen zullen twaalf NAVO-lidstaten die in Oost-Europa liggen tegen 2035 zelfs meer dan 4 procent van hun bbp aan defensie besteden. Duitsland is het enige land buiten Oost-Europa dat tegen die tijd even hoog scoort. Estland, Letland, Litouwen en Finland gaan zelfs meer dan 5 procent aantikken.
Volgens de voorspelling haalt Nederland de NAVO-norm nét niet. Den Haag, dat in 2024 nog 1,89 procent van het bbp aan defensie uitgaf, zal elf jaar later 0,02 procent tekortkomen om de afspraken die zij in eigen land maakte na te komen.
Meer defensienieuws rechtstreeks uit Brussel en Den Haag? Onze redacteur Ole Spoek houdt je elke twee weken op de hoogte in de Nieuwsbrief Veiligheid en Defensie. Abonneer je nu via deze link en blijf op de hoogte van al het Europese nieuws dat Nederland raakt.
