De huidige Europese tabakswetten stammen nog uit 2011. Door de inflatie zijn de minimum tabaksaccijnzen uit de pas gelopen met de normale prijzen, en daarom deed Europese Commissie een voorstel om het tarief te verhogen. Over belastingzaken, een nationale aangelegenheid, hoeven de lidstaten niet te onderhandelen met het Europees Parlement en dus moeten zij de ondergrens op rookwaar onderling uitvechten. Wel werd het Europees Parlement om haar mening gevraagd over de kwestie.
Geen meerderheid
Maar van één eenduidige mening bleek geen sprake. De christendemocraten (CDA, NSC) en extreemrechtse partijen (SGP, BBB, PVV) wilden het Commissievoorstel afzwakken – volgens critici onder druk van de tabakslobby – en opperden een accijnsverlaging van vijftien procent ten opzichte van het voorstel van de Commissie. De liberale (VVD, D66), sociaaldemocratische (Pro) en groene partijen (Volt, PvdD) beoogden juist een hoger minimum.
Hoewel de rechtse coalitie aan het langste eind leek te trekken, haalde haar plan uiteindelijk geen meerderheid. Omdat sommige partijen op rechts de accijnzen nog altijd te hoog vonden, stemden zowel linkse als rechtse partijen tegen.
En dus was de ‘mening’ van het Europees Parlement weinig kleurrijk, volgens een woordvoerder. “Onze boodschap aan de lidstaten is: Ga niet akkoord met het voorstel van de Europese Commissie.” Over hoe het Commissievoorstel dan wél zou moeten worden bijgeschaafd moest het Parlement een antwoord schuldig blijven.
Ierland aan zet
Daarom gebeurt er voorlopig niets met de accijnzen, wat de best mogelijke uitkomst is voor de tabakslobby. Cyprus, dat haar laatste week ingaat als voorzitter van de Europese lidstaten, legt de zaak naast zich neer. Hoewel de Cyprioten naar eigen zeggen “alle mogelijke moeite hebben gestoken” in het vinden van consensus tussen de lidstaten, werd die niet gevonden. En dus is het de beurt aan de Ieren om de onderhandelingen over de streep te trekken, die vanaf 1 juli het voorzitterschap overnemen.
Saillant detail: Ierland hanteert met afstand de hoogste tabaksaccijnzen van de Europese Unie. Waar een pakje sigaretten in Nederland vorig jaar nog 12,50 euro kostte (inmiddels is dat 13,50 euro), was dat in Ierland 19 euro. De verwachting is dan ook dat het aanstaande voorzittende land zal inzetten op een forse belastingverhoging. De nieuwe accijnzen moeten ingaan op 1 januari 2031.
Intussen kunnen nationale overheden zelf de belastingen verhogen. Zoals Nederland doet: nationale heffingen zorgen ervoor dat sigaretten er 72 procent duurder zijn dan het Europees gemiddelde. Alleen in Frankrijk en Ierland zijn sigaretten nog duurder.
E-sigaretten
De nieuwe regels gaan overigens niet alleen over tabak. Ook e-sigaretten en andere nieuwe nicotineproducten zouden voortaan onder Europese accijnsregels vallen. Nu bepalen lidstaten dat nog zelf. De nieuwe regels leggen een gemeenschappelijk Europees minimumtarief vast.
Meer nieuws? Ontvang elke ochtend al het nieuws uit Europese nieuws dat van belang is voor Nederland direct in jouw mailbox met een abonnement op De Dagvangst.
