Negen van de tien migranten die zonder de juiste papieren naar naar Europa komt, doet dat via een smokkelaar. Dat kost ze gemiddeld 20.000 euro, vaak hun volledige spaargeld. De migranten worden als sardientjes in bussen en bootjes gepropt. Mensen verdrinken.
Europol lanceerde vorige week een nieuw centrum dat deze smokkelnetwerken moet aanpakken: het Europees Centrum tegen Migrantensmokkel, afgekort ECAMS. Voor het centrum is 50 miljoen euro uitgetrokken. Dat is hard nodig, zegt de Nederlandse Andy Kraag, die het centrum gaat leiden. Mensensmokkel breidt uit, en wordt gewelddadiger. Smokkelaars komen er steeds vaker achter dat migranten al familieleden in Europa hebben. “Dan beginnen ze te mishandelen, te verkrachten, te ontvoeren en sturen ze filmpjes naar de familie. Ze zien mensen niet als mensen, maar als goederen.”
Dat beeld herkent Hans Leijtens, uitvoerend directeur van Frontex, het Europese grensagentschap. Zijn medewerkers bewaken de buitengrenzen en zien dagelijks wat er speelt. Ondanks een lichte daling van de instroom van migranten zonder de juiste papier in 2025 hebben de smokkelnetwerken zich niet teruggetrokken. Integendeel: ze passen zich aan, met steeds zwaardere boten en geavanceerdere methoden. “De smokkelaars zijn georganiseerd”, zei Leijtens tijdens de lancering. “En wij moeten dat nóg meer zijn.”
Sociale media
De netwerken gaan ook steeds slimmer te werk. Ze adverteren en rekruteren via sociale media zoals TikTok, sluiten online contracten af voor de overtocht en laten betalingen verlopen via cryptocurrency. “Alles gaat inmiddels online,” zegt Kraag. “Als wij ons daar niet op aanpassen, raken we achterop.”
ECAMS zet daarom fors in op nieuwe expertise: data wetenschappers, specialisten in kunstmatige intelligentie en mensen met kennis van cryptocurrency. Want de beste manier om smokkelaars te pakken, is niet de chauffeur arresteren. “Ik word pas blij als we degene arresteren die de opdracht heeft gegeven.”
CDA-Europarlementariër Jeroen Lenaers, die namens het Parlement over de oprichting van ECAMS onderhandelde, ziet het centrum als een eerste stap. Volgend jaar wordt het volledige mandaat van Europol herzien, en hij pleit dan voor een verdubbeling van het aantal medewerkers. Maar hij is ook nuchter: “Het is een illusie dat we migrantensmokkel helemaal kunnen uitroeien.”
Het volledige artikel over Europol en de aanpak van mensensmokkel verscheen in de Nieuwsbrief Migratie. Wil je meer van dit soort artikelen lezen? Abonneer je dan nu en ontvang elke twee weken al het migratienieuws op een rij. Ontvag verdiepende verhalen, interviews en nieuws uit Den Haag, Brussel en de rest van Europa.
