In 2030 moeten er veel meer elektrische auto’s verkocht worden, vindt de Europese Commissie. Daarom kwam ze met een plan: grote bedrijven verplichten om elektrische auto’s of plug-in hybrides aan te schaffen. Per lidstaat stelde de Commissie vervolgens een doelstelling op. Voor Nederland – een van de koplopers van elektrificatie – moet in 2030 90 procent van de nieuwe personenauto’s van grote bedrijven elektrisch zijn, oplopend tot 95 procent in 2035. Voor bestelwagens geldt 52 procent in 2030 en 95 procent in 2035. ‘Elektrisch’ betekent hier overigens ook plug-in hybride: alles met een stekker telt mee.

Brandstofboete

De ministers van de lidstaten kwamen in Luxemburg samen om de plannen te bespreken. Over een ding werden ze het eens: de doelstellingen deugen niet. Nederland vraagt om een meer ambitieuze doelstelling. Dat standpunt is te begrijpen. In 2025 werden volgens cijfers van de Nederlandse Vereniging Autoleasemaatschappijen (VNA) bijna 195.000 zakelijke personenauto’s geregistreerd. Daarvan is 72 procent voorzien van een stekker. En dat aandeel wordt de komende jaren alleen maar meer. 

Vanaf volgend jaar geldt namelijk de zogeheten pseudo-eindheffing, ook wel ‘brandstofboete’ genoemd. Werkgevers moeten maandelijks één procent over van de nieuwprijs van een benzineauto afdragen aan de belastingdienst. Deze boete zorgt ervoor dat veel werkgevers of overstappen op een elektrische auto of een vast bedrag aanbieden aan de werknemer die daarmee zelf zijn of haar mobiliteit kan regelen. 

De doelstellingen voor Nederland “zijn ruimschoots haalbaar” en liggen “ver onder het verwachte aandeel van emissievrije zakelijke voertuigen in de nieuwverkoop in 2030”, zo schreef het kabinet nadat de Commissie de plannen presenteerde. Het kabinet wil dat grote werkgevers in 2030 voor 90 procent alleen volledig elektrische auto’s mogen aanschaffen. Plug-in hybrides zouden niet onder de doelstelling moeten vallen, betoogt het kabinet, omdat deze auto’s in werkelijkheid veel vervuilender zijn dan de tests doen vermoeden.

Het kabinet merkt overigens op dat de doelstelling ook veel onduidelijkheid schept. Wat bedoelt de Europese Commissie eigenlijk met grote bedrijven? In Nederland zijn er een aantal grote leasemaatschappijen die het grootste gedeelte van de zakelijke markt in de handen hebben. Deze bedrijven leveren vervolgens auto’s aan zakelijke klanten, maar ook aan particulieren in de vorm van private lease. Worden de grote leasemaatschappijen door deze regels geraakt, en daarmee ook de individuele consument? 

Bedrijfsbusjes

In de reactie van het kabinet is weinig terug te lezen over de doelstelling om bedrijfsbusjes te elektrificeren. Dat lijkt voor Nederland namelijk moeilijker haalbaar. Al is het nu slecht in te schatten door een wijziging in de belastingen. 

In 2025 moesten kopers ineens belasting betalen bij de aankoop van een dieselbus. Veel ondernemers besloten daarom om in 2024 nog hun bus te vervangen. Het jaar erop stortte de verkoop in – er werden 84 procent minder bedrijfsbusjes verkocht. Het aandeel elektrisch lag vorig jaar overigens wel ruimschoots boven de Europese doelstelling, maar de vraag is of dat aandeel zo hoog blijft als de markt weer herstelt. 

Weerstand

Andere landen zitten anders in de wedstrijd dan Nederland. Daar gaat de elektrificatie van het wagenpark minder voorspoedig waardoor ze tegen verplichtingen zijn. Ook het Europese bedrijfsleven keert zich massaal tegen de doelstellingen van de Commissie. “Stimulansen zijn nodig om te elektrificeren, geen harde verplichtingen”, stelde BusinessEurope in een brief aan de Commissie. De Nederlandse werkgeversorganisatie VNO-NCW is het met die boodschap eens, evenals organisaties uit Duitsland, Frankrijk, Italië en Zweden. Ook stellen de landen dat leasemaatschappijen niet onder de doelstellingen zouden moeten vallen, alleen echt de grote bedrijven zelf. 

De Commissie zelf heeft zich nog niet uitgelaten over de reikwijdte van de wet. Na afloop van het overleg van ministers werd het ook niet meer duidelijk. “Er ligt een variëteit aan opties op tafel”, zei de Cypriotische minister. “We blijven erover praten, voorlopig is er nog geen overeenstemming over de manier waarop we vooruit moeten.”

Dit artikel verscheen eerder in de Nieuwsbrief Mobiliteit. Daarin praat eindredacteur Sander van Vliet je elke twee weken bij met nieuws, achtergronden en interviews. Of het nu gaat om de Europese auto-industrie, treinverbindingen of zelfrijdende bussen: alles komt voorbij. Abonneer je nu.