Door: Michiel Hilgeman
Het Europees Parlement pleit voor een fors hogere meerjarenbegroting voor de periode 2028-2034: bijna 2.200 miljard euro. Dat is bijna duizend miljard euro meer dan de huidige begroting (2021-2027) van 1.216 miljard euro – en zelfs meer dan de Europese Commissie zelf voorstelde.
Deze verhoging is niet alleen verontrustend vanwege het enorme bedrag, maar ook vanwege de gebrekkige controle op de besteding. De voorgestelde methode lijkt sterk op die van het coronaherstelfonds (Recovery and Resilience Facility). Daar werd voor miljarden euro’s gefraudeerd, onder meer in Spanje, waar EU-gelden werden gebruikt om gaten in de nationale begroting te dichten in plaats van de afgesproken hervormingen en investeringen uit te voeren. Italië, Spanje en Frankrijk – landen die al vóór de coronacrisis economisch kwetsbaar waren – ontvingen veruit het grootste deel van de middelen.
De Europese Rekenkamer heeft herhaaldelijk gewaarschuwd dat deze verantwoording onvoldoende transparant en controleerbaar is. Toch wil de EU dezelfde aanpak nu hanteren voor een nog veel grotere begroting.
Migratie en defensie
Europese samenwerking is belangrijk, maar dan wel gericht en effectief. Op het gebied van de interne markt, defensie en migratie kan de EU échte meerwaarde bieden. Het Letta-rapport laat zien dat de Europese markt nog steeds te gefragmenteerd is door verborgen protectionisme en uiteenlopende nationale interpretaties van EU-regels. Minder, maar consequenter toegepaste regelgeving zal een gelijk speelveld creëren, de private sector versterken en negatieve milieueffecten beter aanpakken.
Migratie is een heet hangijzer in diverse Europese landen. Het nieuwe migratiepact is een stap in de goede richting om de instroom te beheersen en de sociale cohesie te behouden. Ook op defensiegebied is samenwerking wenselijk, zodat Europa strategisch onafhankelijker wordt.
Kerntaken
De EU moet minder investeren, minder subsidies verstrekken en minder welvaart herverdelen. In plaats daarvan moet het een klimaat scheppen waarin bedrijven en burgers wíllen investeren. Het is hoog tijd om pas op de plaats te maken: kiezen voor een kleinere, effectievere Europese Unie die zich strikt beperkt tot haar kerntaken en zich niet verder ontwikkelt tot een uitdijende bureaucratie met almaar hogere kosten en belastingen.
Voor deze kerntaken is echter geen begroting van 2.200 miljard euro nodig. De Europese Unie moet zich concentreren op haar kerntaken: het voltooien van de interne markt, beheersing van migratie en collectieve veiligheid. Een expanderende overheid die zich met te veel zaken bemoeit, leidt tot bureaucratie, stagnatie en inefficiëntie – zowel nationaal als Europees niveau. De EU moet zich niet richten op de herverdeling van welvaart, maar op het creëren ervan.
Michiel Hilgeman is een in Nederland gevestigde politiek commentator. Hij analyseert de nationale politieke ontwikkelingen in Europese landen en verschuivingen in het geopolitieke landschap.
