Het had het neusje van de zalm moeten worden. Een supernieuw vliegtuig dat nucleaire wapens kan dragen, maar ook in staat is om te communiceren met drones en andere onbemande toestellen. Met aan boord de laatste digitale snufjes en heel veel AI (kunstmatige intelligentie) aan boord. Het oorlogstoestel van de toekomst. In 2017 werden de eerste tekeningen gemaakt; aanvankelijk alleen door Dassault (Frans) en Airbus (Duits-Frans) en later voegde zich daar ook het Spaanse Indra Sistemas bij. Het moest de opvolger worden van de Franse Rafale en de Eurofighter. De naam was er ook al: FCAS (Future Combat Air System).
Waarom loopt het mis?
Het zijn toch weer de nationale belangen die de boventoon voeren. Het gaat over de vraag wat het nieuwe vliegtuig allemaal moet kunnen. De Fransen willen dat er nucleaire bommen onder gehangen kunnen worden. Dat betekent dat het anders geconstrueerd moet worden. Maar de Duitsers hebben helemaal geen behoefte aan een nieuw vliegtuig dat kernbommen kan vervoeren (en afgooien) want daar is de F35 al voor, is hun redenatie.
Dan is er kwestie van de vliegdekschepen. De Fransen willen dat de nieuwe FCAS op dergelijke schepen kan landen. Frankrijk heeft vliegdekschepen, maar ook hier ziet Duitsland niets in. Er zijn al genoeg vliegdekschepen waar andere vliegtuigen op kunnen landen. Bovendien heeft Duitsland geen vliegdekschepen.
En nu?
Volgens de Duitse bondskanselier Merz is er nog geen definitief besluit genomen. Wel is de lancering van het eerste vliegtuig uitgesteld tot 2045. Hij zegt in een podcast dat het “geen politieke discussie, maar een technische is.” De reactie uit Parijs trouwens wel politiek, want de Franse president Macron liet weten dat Europa z’n inspanningen moet verdubbelen. “En we hebben een Europese standaard nodig.” Want dat dreigt nu niet te gebeuren. Als het project inderdaad mislukt, wil Duitsland extra Amerikaanse F-35 straaljagers bestellen. Het zou gaan om meer dan 35 toestellen, die later dit jaar geleverd moeten worden.
Duitsland heeft dringend nieuwe vliegtuigen nodig. Binnen de NAVO heeft de Duitse luchtmacht namelijk de rol om Amerikaanse B61-bommen te vervoeren. De Tornado-vliegtuigen, die dit nu doen, moeten bijna worden vervangen. De F-35 is het enige moderne westerse vliegtuig dat hiervoor in aanmerking komt, zo wordt in Duitse defensiekringen gedacht. Probleem is wel dat Duitsland en Europa zich verder afhankelijk maken van de Amerikaanse technologie. Alle software in de F-35 vliegtuigen is eigendom van de Amerikanen. En die systemen moeten regelmatig worden geüpdatet anders worden de gevechtsvliegtuigen minder effectief. Alleen het Verenigd Koninkrijk en Israël hebben zelf zeggenschap over de software, alle andere landen zijn (en blijven) afhankelijk van de Amerikanen.
