Nederland en Europa gewaarschuwd: ‘Een krijgsmacht zonder voldoende brandstof komt letterlijk stil te staan’

Als Europa in een grootschalig conflict terechtkomt zullen de brandstofvoorraden binnen de kortste keren opraken, waarschuwen onderzoekers van het The Hague Centre for Strategic Studies. Vooral Nederland zou onder grote druk komen te staan.

2 min. leestijd
Twee Nederlandse F-16’s worden bijgetankt boven de Adriatische Zee. (Foto: Collectie: Nederlands Instituut voor Militaire Historie)

Als Europa in een grootschalig conflict belandt, zullen brandstoftekorten het de das om doen. Dat is de conclusie van het meest recente onderzoek ‘No fuel, no fight’ van The Hague Centre for Strategic Studies (HCSS), een onderzoeksinstituut gespecialiseerd in geopolitiek en veiligheid. “Zonder brandstof geen mobiliteit, geen luchtmacht, geen afschrikking”, waarschuwt HCSS-oprichter Rob de Wijk. Volgens hem zou vooral Nederland in het nauw komen.

Flink tekort

De Europese brandstofvoorraden zijn ingericht op vredestijd, stellen de onderzoekers, wanneer brandstof voornamelijk voor de handel en de consument gebruikt wordt. Bij een grootschalig conflict moet het leger een beroep doen op de voorraden, die uiteindelijk flink tekort zouden schieten. De grootste tekorten worden verwacht voor de luchtmacht. Mocht Europa in een oorlog belanden, dan kunnen de kerosinetekorten oplopen tot 24 procent.

Nederland

Hoewel je bij een olieland misschien niet direct aan Nederland denkt, speelt het land een belangrijke rol in de bevoorrading van Europa. Nederland is ‘maar’ de zesde grootste olieconsument van Europa maar staat in de top drie wat betreft raffinagecapaciteit. Raffinaderijen zetten ruwe olie om in bruikbare brandstof en zijn cruciaal voor de Europese brandstofvoorziening. Omdat raffinaderijen in Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Italië de deuren sluiten, wordt de druk op Nederland alleen maar groter.

Daarnaast is de haven van Rotterdam de grootste toegangspoort van Europa voor brandstof die over zee wordt aangevoerd. Via Rotterdam en Antwerpen komt maar liefst twee derde van alle brandstof die over zee wordt aangevoerd Europa binnen. Vanaf Rotterdam voeren pijpleidingen de olie naar de rest van Europa. Daarnaast heeft Nederland samen met Frankrijk de grootste Europese olieopslag.

Structurele verandering nodig

Volgens De Wijk moeten beleidsmakers brandstofzekerheid behandelen als prioriteit van de nationale veiligheid. “De discussie over defensie gaat te vaak over wapensystemen en te weinig over de logistiek die oorlogvoering mogelijk maakt”, stelt hij. Hoofdonderzoeker Irina Patrahau valt hem bij: “Zonder structurele verandering wordt brandstof dé beperkende factor van de Europese defensie.” Zij doet daarom vijf suggesties om de risico’s te beperken.

Dit artikel komt uit onze Nieuwsbrief Veiligheid & Defensie. Het hele verhaal lezen? Abonneer je hier.