Nederland leeft niet op een eiland. Daarmee trapte premier Rob Jetten zijn betoog in de Eerste Kamer af. Jetten had de taak om de regeringsverklaring van zijn minderheidscoalitie te verdedigen tegenover de senatoren. Waar het veel ging over het bijsturen van het verhogen van de AOW-leeftijd, spraken Jetten en de Eerste Kamerleden ook over Europa. Nederland wil in Europa een drijvende kracht zijn, zo herhaalde Jetten de woorden uit het regeerakkoord.
“Wij hebben een verantwoordelijkheid om in Europa mede aan het stuur te zitten, zodat we onze veiligheid, onze vrijheid en onze brede welvaart goed kunnen beschermen”, zei Jetten. Een innige samenwerking in Europa is in de eerste plaats in het belang van Nederland, stelde de premier. En daarom mag Europa zich op het wereldtoneel “veel sterker opstellen”.
“In mijn eerste weken ben ik al veel in Brussel en op andere plekken in Europa aanwezig geweest”, vervolgde hij zijn betoog. “Dat geldt ook voor andere leden van het kabinet. Dat doen we om de pro-Europese koers van dit kabinet te benadrukken, maar ook om ervoor te zorgen dat we aan tafel zitten op de momenten dat hét gesprek wordt gevoerd.”
Meer informatie
Al snel kwam Jetten aan bij de vraag die BBB-senator Ilona Lagas opwierp in de eerste termijn. “Wij missen een Europawet”, zei ze. Daarin moet geregeld zijn hoe de Nederlandse regering zich opstelt in de Europese onderhandelingen. Volgens Lagas wordt bijvoorbeeld de Nederlandse deelname aan handelsverdragen, waarover de Europese Commissie onderhandelt, niet geëvalueerd. Bovendien wordt het parlement hier niet voldoende over geïnformeerd, stelde de BBB-senator.
Jetten zei dat het kabinet al bezig is om de afspraken zowel voor als na afloop van een Europees overleg beter vast te leggen in de wet, “zodat u goed kunt controleren wat ik en de andere ministers in Europa uitspoken”, aldus Jetten.
Staakt-het-vuren
Ten tijde van het debat was nog niet bekend dat Iran en de Verenigde Staten een wapenstilstand van twee weken zijn overeengekomen. Toch ging Jetten wel in op het conflict. Senator Paul Rosenmöller (Pro, voorheen GroenLinks-PvdA) wilde weten of het kabinet van mening is dat er sprake is van oorlogsmisdaden, net zoals voorzitter van de Raad António Costa eerder aangaf. “Zodra ze zijn gepleegd, moet je ze goed onderzoeken”, zei Jetten. “Maar in principe horen aanvallen op civiele infrastructuur niet bij oorlogshandelingen die zijn toegestaan.”
Volgens de premier is het belangrijk dat Europa met één mond spreekt, zodat Europa diplomatiek sterker staat. Toch gebeurt dat niet. “Er worden Europese Raden belegd om tot een gezamenlijk standpunt te komen, maar vervolgens varen verschillende Europese landen toch een eigen koers.”
EU-uitbreiding
Voordat Jetten naar het gevoelige onderwerp van de verhoging van de AOW-leeftijd overstapte, praatte hij nog over de uitbreiding van de Europese Unie. “Als er de komende jaren veel nieuwe EU-lidstaten bij komen, dan is ook het hervormen van de Europese instituties relevant zodat ze efficiënter kunnen opereren.”
Senator Pim Walenkamp, voormalig BBB, schetste in de eerste termijn alvast een situatie: “Binnenkort zijn er veertig EU-lidstaten. Vindt u dat al deze veertig landen een eigen Eurocommissaris moeten krijgen?” Wat Jetten betreft zou de Europese Commissie ook kleiner kunnen, zodat het kan bijdragen aan een efficiëntere EU.
Meer nieuws? Ontvang elke ochtend al het nieuws uit Europese nieuws dat van belang is voor Nederland direct in jouw mailbox met een abonnement op De Dagvangst.
