De Europese regels voor het gebruik van mest in de landbouw blijven voorlopig hetzelfde. Volgens de Europese Commissie is er geen reden om ze aan te passen. De zogeheten Nitraatrichtlijn beschermt de waterkwaliteit in Europa nog steeds goed genoeg.
De norm van 170 kilogram stikstof uit dierlijke mest per hectare blijft daardoor intact. Een bittere pil voor veel Nederlandse boeren, die een overschot aan mest hebben maar dat niet mogen uitrijden zonder deze norm te overschrijden. Jarenlang gold er voor Nederland een uitzonderingspositie om toch extra mest te mogen uitrijden, maar die is dit jaar afgeschaft.
Kunstmest
De norm geldt alleen voor stikstof uit dierlijke mest, kunstmest telt daar niet in mee. Bij kunstmest weet een boer precies hoeveel stikstof hij toedient, terwijl bij dierlijke mest lastiger te voorspellen is hoeveel stikstof daadwerkelijk in de bodem – en in het grondwater – terechtkomt. Boeren die hun mestoverschot niet meer op eigen land kwijt kunnen, voeren die mest daarom tegen hoge kosten af en importeren dure kunstmest.
Wel hebben boeren sinds kort de mogelijkheid om meststoffen uit dierlijke mest terug te winnen en die stoffen te gebruiken als vervanger voor kunstmest. Een maatregel waar Nederland zich de afgelopen jaren hard voor maakte.
Ondemocratisch
BBB-Europarlementariër Sander Smit is woedend. “Deze weigering van de Commissie om de zwaar verouderde, achterhaalde Nitraatrichtlijn te herzien is waardeloos”, zegt hij. Volgens Smit gaat de Commissie daarmee voorbij aan een oproep die het Europees Parlement, mede op initiatief van BBB, in mei 2025 met een meerderheid deed: meer maatwerk per lidstaat en regio en meer ruimte voor dierlijke mest.
“Dit zet de wil van het Europees Parlement buitenspel. Het schaadt onze voedselzekerheid en agrarische gezinsbedrijven, en de laatste democratische geloofwaardigheid van deze Commissie”, aldus Smit, die erop wijst dat de 170-kilonorm nooit wetenschappelijk onderbouwd is geweest.
Vereenvoudiging
Ook de Europese landbouwkoepel Copa-Cogeca, waarbij ook LTO Nederland is aangesloten, is kritisch, maar een stuk gematigder in toon. Volgens Copa-Cogeca zijn de regels niet meer van deze tijd: de Europese Unie is groter geworden, het klimaat is veranderd en er hebben veel technologische ontwikkelingen plaatsgevonden. Het is daarom “moeilijk te bevatten” dat de Commissie de richtlijn nog altijd geschikt vindt, terwijl de waterkwaliteit in Europa nog altijd niet op orde is, zo stelt de organisatie.
Hoewel de richtlijn zelf niet op de schop gaat, zet de Commissie de deur wel op een kier voor een vereenvoudiging van de regels. Dit moet leiden tot minder administratieve rompslomp voor boeren. Voorlopig zijn er nog geen concrete plannen hiervoor gepresenteerd.
In de Nieuwsbrief Landbouw en Visserij praat hoofdredacteur Bert van Slooten je elke twee weken bij met het verdiepende verhalen, analyses en nieuws. Abonneer je nu en ontvang de verhalen direct in jouw mailbox.
