Wat een Europese top vol harde taal richting de VS en strenge maatregelen tegen de aangekondigde handelstarieven van Donald Trump had kunnen worden, draaide uit op een zucht van opluchting. Een dag van tevoren trok de Amerikaanse president zijn dreigementen in en beloofde hij geen geweld te gebruiken om Groenland in te nemen. De EU-leiders konden donderdagavond, op de extra ingelaste top, dus op adem komen en de blik opnieuw op de relatie met de VS richten.
Belangrijke bondgenoot
Demissionair premier Dick Schoof stond dan ook ontspannen voor de camera voorafgaand aan wat inmiddels zijn zoveelste ‘laatste’ top is. “De angel is eruit”, zei hij, doelend op het onverwachte de-escalerende gebaar van Trump. Daardoor werd de bijeenkomst geen crisistop meer. Europa moet volgens hem het hoofd koel houden – “cool and collected”, zoals hij het zelf noemde.
Volgens Schoof blijven de Verenigde Staten de belangrijkste partner van de Europese Unie. Hij vertrouwt erop dat de VS ons, in overeenstemming met NAVO-artikel 5, zouden verdedigen bij een militaire aanval van buitenaf. Desondanks moet Europa militair en economisch zelfstandig worden – een boodschap die de afgelopen maanden al veelvuldig te horen was in Brussel.
Tegenreacties
Mocht de VS de Europese Unie opnieuw onder druk zetten – de wereld kan snel veranderen met Trump aan de macht – dan heeft de EU maatregelen klaarliggen, aldus Schoof. Hij doelt op het ‘anti-dwanginstrument’, ook wel bekend als de handelsbazooka, die Trump in het gareel moet houden. Maar voordat Europa besluit de bazooka daadwerkelijk te gebruiken, moet worden ingezet op een diplomatieke oplossing, zoals ook gebeurde rondom Groenland, stellen Schoof en zijn collega’s.
Tussen de regels
En hoewel ze ‘cool and collected’ terugblikken op een spannende week, is Europa opgeschud. Schoof en andere regeringsleiders weten nu hoe het is om in een andere wereld wakker te worden. Het ene moment zijn de VS een – weliswaar wispelturige – bondgenoot, het andere moment een daadwerkelijke dreiging voor de soevereiniteit van een Europees land. En hoewel ze spreken van samenwerking, heerst er een nieuwe sfeer.
Een uitgebreid verslag van de Europese top verscheen vanochtend in de Dagvangst. In deze nieuwsbrief praat hoofdredacteur Bert van Slooten je samen met de redactie elke ochtend bij over het laatste nieuws uit Brussel en Den Haag. Wil je dat ook niet missen? Abonneer je dan nu.
