Het Europees Parlement wil dat Europa zich sneller en zelfstandiger kan verdedigen. In Straatsburg stemden Europarlementariërs in met een rapport van GroenLinks-PvdA’er Thijs Reuten dat pleit voor een eigen Europees militair commando, duidelijke steungaranties tussen lidstaten en gezamenlijke wapeninkoop. Het Parlement doet daarmee een duidelijke oproep aan de Europese Commissie: kom met wetgeving en plannen om deze aanbevelingen uit te voeren.
Eigen militair commando
Een van de belangrijkste voorstellen is de oprichting van een Europees militair commando dat losstaat van de NAVO. Europese troepen zouden dan ook zonder Amerikaanse steun kunnen opereren. Nu ligt het NAVO-commando grotendeels bij Amerikaanse generaals. Zonder die Amerikaanse structuur kan Europa volgens defensie-analisten momenteel slechts een troepenmacht van ongeveer 3.000 militairen aansturen. Volgens het Parlement is dat onvoldoende als Europa zichzelf serieus wil kunnen verdedigen.
Bijstand
Daarnaast wil het Parlement duidelijkheid over artikel 42.7 van het EU-verdrag, de zogeheten wederzijdse bijstandsclausule. Die verplicht lidstaten elkaar te helpen als een van hen wordt aangevallen.
Het artikel bestaat al, maar in de praktijk is niet vastgelegd wat landen dan precies doen, hoe snel zij reageren en met welke middelen. Het rapport stelt dat die afspraken vooraf helder moeten zijn. Anders blijft de clausule vooral symbolisch.
Samen inkopen
Ook pleit het Parlement voor gezamenlijke inkoop van Europese defensieproducten. Lidstaten kopen nu vaak afzonderlijk wapens in, wat leidt tot hogere kosten en versnippering.
Daarbij stelt het rapport voor een Europese variant van DARPA op te richten. Dat is het Amerikaanse agentschap dat militaire innovatie financiert, zoals nieuwe technologieën en wapensystemen. Een Europese versie moet innovatie stimuleren én voorkomen dat landen EU-regels omzeilen om hun eigen wapenindustrie te bevoordelen.
Meer afschrikken
Nu het rapport is goedgekeurd door het Europees Parlement, wat een tevreden glimlach opleverde van Reuten, kan Europa een stap zetten richting het afschrikken van Rusland en de VS. Op dit moment schiet Europa’s ‘afschrikkingsvermogen’ nog tekort, zo staat in het rapport, waardoor Europa onvoldoende van zich af kan bijten. Wanneer Europa niet meer afhankelijk is van de VS om zichzelf te verdedigen heeft de Unie een sterkere positie, bijvoorbeeld in onderhandelingen over Groenland en Oekraïne.
De drang naar strategische autonomie leeft al langer in Europa, ook in Nederland. De EU investeert dan ook steeds meer geld in defensie, in 2025 nog 381 miljard euro. Dat is een stijging van 11 procent ten opzichte van het jaar ervoor. Maar geld alleen is niet genoeg, benadrukte rapporteur Reuten tijdens het debat. Lidstaten moeten ook bereid zijn elkaar daadwerkelijk militair te steunen. Alleen dan, zo stelt hij, kan Europa geloofwaardig afschrikken en zijn eigen veiligheid waarborgen.
Hoe reageert Europa op de ontwikkelingen in Groenland? Mis niets met een abonnement op de Nieuwsbrief Veiligheid en Defensie. Daarin praat Yves Lacroix je elke twee weken bij met exclusieve verdiepende verhalen, interviews en nieuws. Abonneer je nu en ontvang deze verhalen rechtstreeks in jouw mailbox.
