De Europese Investeringsbank (EIB) verstrekte vorig jaar meer geld dan ooit, zo blijkt uit de jaarcijfers van de bank. Ook Nederland profiteerde mee en ontving een recordbedrag, maar in Europees perspectief blijft ons land een middenmoter.
“In een wereld waar overal muren zijn, bouwen wij bruggen”, zei EIB-voorzitter Nadia Calviño tijdens de presentatie van de cijfers. De Europese investeringsbank, die eigendom is van de 27 lidstaten, haalt geld op van de kapitaalmarkt en leent dit tegen gunstige voorwaarden uit voor projecten die aansluiten bij het beleid van de Europese Unie. Voorbeelden zijn projecten op het gebied van energie, infrastructuur, innovatie, klimaat en steeds vaker ook defensie. Volgens Calviño is de EIB “de financieringsarm van de EU” en speelt de bank een sleutelrol nu “de mondiale orde in hoog tempo verandert”.
In het jaar 2025 gaf de EIB, samen met het Europees Investeringsfonds, maar liefst 100 miljard euro aan nieuwe financiering. Dat is het hoogste bedrag ooit. In het jaar 2024 was dit bedrag nog 89 miljard euro. Het meeste geld werd vorig jaar gebruikt voor projecten die te maken hebben met energiezekerheid, technologische innovatie en veiligheid. Ook in 2026 is dat het belangrijkste doel van Europa, stelt de voorzitter: “Er is brede overeenstemming over wat Europa moet doen. Meer investeren, sneller opschalen en minder afhankelijk worden.”
Nederland geen koploper
Nederland ontving een bedrag van 4,1 miljard euro aan financiering van de EIB. Dat is ongeveer 0,3 procent van het bruto binnenlands product. In veel andere landen in de Europese Unie, vooral in Zuid- en Oost-Europa, was dat aandeel hoger.
Het geld komt in Nederland vooral terecht bij projecten die te maken hebben met infrastructuur en innovatie, zo concludeert de bank. Er is geld geïnvesteerd in het elektriciteitsnet, openbaar vervoer en waterprojecten, zoals het leveren van drinkwater en het beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering. Ook heeft de bank Nederlandse technologiebedrijven gesteund. Tijdens de persconferentie noemde Calviño een Nederlands bedrijf dat met glasvezelsensoren kritieke infrastructuur op zee beschermt. “Dit soort technologie is cruciaal voor Europa’s veiligheid”, zei Calviño. Ook ging veel geld naar Nederlandse start-ups. Calviño omschreef Europa daarbij als “de kraamkamer van de wereld”. “We zijn heel goed in het bedenken van nieuwe technologie.” Maar ze plaatste ook een kanttekening: “Als bedrijven willen groeien, vertrekken ze vaak naar de Verenigde Staten.”
Defensie en klimaat
Defensie speelt een steeds grotere rol in het beleid van de bank. Afgelopen jaar ging bijna vijf procent van alle financiering naar veiligheid en defensie. Dat doel was eigenlijk pas voor 2026 gepland, maar is nu al gehaald. “We hebben onze doelstelling overtroffen”, zei Calviño. Al benadrukte ze wel dat de bank niet investeert in “tanks en soldaten”.
Ook klimaatbeleid is belangrijk voor de bank. Toch zijn op dat vlak niet alle doelstellingen behaald. De EIB heeft veel geld geïnvesteerd in schone energie en elektriciteitsnetten, maar heeft niet genoeg investeringen gedaan in projecten die zorgen voor bescherming tegen hitte, droogte en overstromingen. Ook koppelde Calviño klimaat nadrukkelijk aan economische voordelen. “Elke windmolen en elk zonnepaneel bespaart Europa geld.” Volgens Calviño is schone energie tot veertig procent goedkoper dan het gebruik van fossiele brandstoffen. “Dit gaat niet alleen over het klimaat, maar ook over concurrentiekracht en onafhankelijkheid.”
Meer economisch nieuws? In onze Nieuwsbrief van Economie tot euro praat Emma du Chatinier je elke twee weken bij. Ze schrijft verdiepende verhalen, interviews en nieuws. Abonneer je nu en ontvang deze artikelen rechtstreeks en exclusief in jouw mailbox.
