Het Global Risks Report, zo heet het rapport dat het World Economic Forum jaarlijks opstelt, op basis van een enquête onder 1300 prominenten en experts. Daarin worden verschillende soorten risico’s gerangschikt al naar gelang de waarschijnlijke ernst (impact) ervan. De top-tien van gepercipieerde risico’s ziet er – vooral voor de komende twee jaar – wat anders uit dan voorheen, zo blijkt uit onderstaande tabel: 

Voorspelde risico’s uit het Global Risks Report

Met stip op één staat nu de geo-economische confrontatie (in oranje). De ernst van technologische risico’s (paars) – misinformatie/desinformatie en cyber onveiligheid – en van diverse maatschappelijke risico’s (rood) wordt ook breed onderkend. Milieurisico’s (groen) hebben in het kortetermijn perspectief een stap terug moeten doen, maar blijven de gepercipieerde risico’s op lange termijn domineren. Dat zou kunnen leiden tot de misvatting dat de aanpak van die risico’s nog wel even vooruitgeschoven zou kunnen worden. Want wat eens verre toekomst was, komt steeds dichterbij.

Soeveiniteit

De puur economische (blauwgekleurde) risico’s – zoals oplopende inflatie of tegenvallende groei – staan niet in de top tien. Maar van andersoortige risico’s kunnen natuurlijk geweldige financieel-economische gevolgen uitgaan. In Davos reageerde premier Mark Carney van Canada heel overtuigend op de uitdaging van de geo-economische confrontatie (zie verhaal hierboven). Hij waarschuwde dat de multilaterale instellingen die de op regels gebaseerde wereldorde schragen en waarop middelgrote landen – zoals Canada maar ook Europa – graag leunen, sterk aan kracht en betekenis hebben ingeboet. Middelgrote landen moeten nauwer gaan samenwerken om te voorkomen dat ze ten prooi vallen aan de grootmachten.

Soevereiniteit definieert Carney als het vermogen om zich te weren tegen druk van buiten. Het vergroten van strategische autonomie is een middel daartoe. Dat gaat met kosten gepaard, maar die kosten kun je delen: “Collective investments in resilience are cheaper than everyone building their own fortress. Shared standards reduce fragmentation. Complementarities are positive sum.”

Resolutie

Hoe zou de EU deze handschoen oppakken? Min of meer gelijktijdig nam het Europees Parlement een resolutie aan die aandringt op het versterken van internationale partnerschappen, in samenhang met investeren in afschrikking van dreigingen van buitenaf. Maar tegelijkertijd schrikt het Parlement terug voor het aangaan van een partnerschap met Mercosur. Eerst wil het advies van het Hof van Justitie over de verenigbaarheid van de partnerschapsovereenkomst én het interim-handelsakkoord met de EU-Verdragen. Nota bene inclusief een toetsing aan het oorspronkelijke onderhandelingsmandaat van 1999. Alsof de tijd heeft stilgestaan.