Nieuwsbrief Brussels Peil | Per kerende post

De goedbedoelde poging van Ierland om de onderhandelingen over de Europese begroting vlot te trekken, is gestrand. Nederland stuurt het voorstel, dat gisteren (zaterdag) werd gepresenteerd, meteen per post terug en Duitsland zegt dat de EU-begroting wel betaalbaar moet zijn voor degenen die het meeste geld betalen aan Brussel. En ook de onderhandelaar van het Europees Parlement heeft laten weten dat het voorstel volstrekt onvoldoende is, schrijft onze hoofdredacteur Bert van Slooten deze week in de nieuwsbrief Brussels Peil.

3 min. leestijd

De Ieren, die momenteel voorzitter van de EU zijn, hadden in hun voorstel (de zogenoemde negobox) wel een forse bezuiniging ingeboekt, waarmee het afweek van eerdere plannen die de Europese Commissie presenteerde. Maar de uitgaven voor landbouw en de cohesiefondsen bleven ongeveer gelijk. En dat is tegen het zere been van forse betalers als Nederland en Duitsland.

Komende week bespreken de regeringsleiders de plannen (tijdens de Europese top), maar voorzitter Costa van de Europese Raad heeft al van premier Jetten gehoord dat Nederland meer bezuinigingen en andere accenten wil. “Ik wil keuzes waarbij we inzetten op innovatie, een wendbare economie en sterke Europese defensie naast meer grip op migratie”, zo liet de premier weten na afloop van het kabinetsberaad.

Waarom wordt niet geluisterd?

Nederland vormt samen met Duitsland, Zweden, Oostenrijk, Finland en Denemarken het zuinige blok, maar de zes landen zijn in de minderheid. De Ieren hebben vooral geluisterd naar de Zuid- en Oost-Europese landen, die niet willen dat er minder geld naar de landbouw en de plattelandsfondsen gaat.

Er wordt wel bezuinigd op ontwikkelingssamenwerking en innovatie (het fonds voor de concurrentiekracht). Verder wordt een speciaal fonds voor noodsituaties geschrapt en staat er ook minder geld voor defensie in de plannen. En er komt een kleine korting van negen miljard euro bij de Europese instituties.

Wat nu?

Het spel is op de wagen. Vanuit Duitsland klinken, zo horen we van Meüs van der Poel, geluiden dat er 400 miljard euro af moet (van het voorstel van de Europese Commissie).

Volgens Merz en zijn CDU/CSU-smaldeel kunnen Europese instellingen niet ontsnappen aan dezelfde begrotingsdiscipline die nationale regeringen momenteel moeten toepassen. Voor hen is dit een principiële kwestie, omdat ook met aanpassingen Duitsland een van de grootste nettobetalers blijft aan de EU en de eigen federale begroting onder druk staat door hoge defensie-uitgaven en vergrijzing.

De schuldenrem (“Schuldenbremse”), waardoor te grote schulden worden voorkomen, blijft een belangrijk element in het Duitse begrotingsdenken. Ook in Europa mogen de schulden niet oplopen.

Nog controversiëler is dat er nauwelijks bezuinigd zal worden op het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) en de cohesie- en structuurfondsen, maar wel op het concurrentiefonds, op de middelen voor de mondiale rol van Europa en op de kosten voor het EU-bestuur. Kortom: er zou vooral worden bezuinigd op terreinen die bedoeld zijn om de EU-begroting en haar steunprogramma’s te moderniseren en de EU concurrerender te maken. Voor Merz is dit onaanvaardbaar: hij dringt aan op bezuinigingen op alle terreinen en wil hervormingen. Dus meer Europese AI en geopolitieke weerbaarheid, minder landbouw.

Nog even de cijfers

De huidige begroting: 1.200 miljard euro.

Voorstel Europese Commissie: 1.763 miljard euro.

Iers voorstel: 1.600 miljard euro.

Elke zondagochtend gratis de scherpe geopolitieke analyses van onze hoofdredacteur Bert van Slooten, hardnekkige geruchten en heel veel Europees nieuws van de redactie in je mailbox? Abonneer je gratis via deze link!