Nog even de aanleiding. Tijdens een bezoek aan een school zei Merz: “De Amerikanen hebben duidelijk geen strategie. Daar wordt een hele natie vernederd door de Iraanse leiding.” Zoals enkele Duitse kranten schreven: niet echt een diplomatieke meesterzet van de bondskanselier. De reactie van Trump liet niet lang op zich wachten. Of de bondskanselier wel weet waar hij het over heeft. “Niet verwonderlijk dat het zo slecht gaat met Duitsland, economisch en in andere opzichten!”

De gevolgen

Die zijn tweeledig. Om te beginnen was er de aankondiging dat de invoertarieven op auto’s uit de hele EU worden verhoogd van 15 naar 25 procent. Volgens Trump houdt Europa zich niet aan de eerder afgesproken handelsovereenkomst, hoewel hij daar geen argumenten voor geeft. Het is wel een maatregel die de toch al kwakkelende Duitse auto-industrie hard raakt. En dan is er dus de gedeeltelijke terugtrekking van Amerikaanse troepen. In totaal zijn 36.000 soldaten gestationeerd in Duitsland. Trump wil daar 5.000 van terughalen. Eerder werden al troepen uit Duitsland naar Polen verplaatst.

En politiek?

Behalve dat plaatsen als Ramstein, waar een grote basis is, economisch zwaar leunen op de Amerikaanse militairen, zijn er zorgen over de verdedigbaarheid van Europa. Vooral de angst dat Rusland, nadat de oorlog in Oekraïne is afgelopen, over zal gaan tot nieuwe oorlogen, is groot. In Brussel wordt hardop gevraagd wie dan het leger uit het oosten zal tegenhouden.

Vooral Defensiecommissaris Kubilius maakt zich grote zorgen. Hij vindt dat de Europese leiders te veel bezig zijn om geen fouten te maken en Trump niet te boos te maken. In zijn visie zijn ze blind voor de nieuwe geopolitieke situatie. “We moeten begrijpen dat als de dag aanbreekt dat Poetin besluit om een nieuwe aanval te lanceren tegen een EU- of NAVO-lidstaat (zoals onze inlichtingendiensten voorspellen), wij Europeanen – Baltische staten, Polen of Finnen – ons geconfronteerd zullen zien met een gehard Russisch leger. Een leger dat miljoenen drones kan inzetten, een oorlogseconomie heeft en de Europese defensie-industrie kan overtreffen.”

Volgens Kubilius is het enige antwoord dat de EU kan geven op de wispelturigheid van Trump een snelle integratie van Oekraïne. Hij snapt dat een NAVO-lidmaatschap er niet in zit, maar hij wil andere wegen zoeken. Zijn plan is oud, maar toch ook nieuw. Een Defensie-Unie die geen deel uitmaakt van de Europese Unie. Dan kunnen ook landen als het Verenigd Koninkrijk en Noorwegen (geen EU-lid) meedoen.