Nieuwsbrief Brussels Peil | De ruzie loopt op

Of hij er met open ogen in is getrapt is niet helemaal zeker. Feit is dat de Oekraïense president Volodymyr Zelensky na het zoveelste veto van de Hongaarse premier Viktor Orbán, zich niet kon beheersen, schrijft onze hoofdredacteur Bert van Slooten (cartoon) deze week in dé gratis Europa-nieuwsbrief Brussels Peil.

3 min. leestijd

Zelensky sprak cynisch over de Hongaarse premier: “Ik hoop dat één persoon in de Europese Unie de 90 miljard euro niet zal blokkeren. Anders geven we het adres van deze persoon aan onze strijdkrachten, aan onze mannen.”

Het was voor de politiek gehaaide Orbán het startsein om nog verder olie op het vuur te gooien. Zijn campagne voor de verkiezingen bestaat uit zowel een anti-Brussel toon als een verhaal dat Hongarije de oorlog in wordt gerommeld en de Hongaren bedreigd worden door Oekraïne. Overal in het land hangen posters met teksten tegen Europa en Oekraïne en de portretten van commissievoorzitter Ursula Von der Leyen, Zelensky en de voorzitter van de christendemocraten Manfred Weber. 

Tot op heden hielp de campagne niet echt, want in de peilingen staat Orbán nog steeds een straatlengte achter op zijn uitdager Peter Magyar. De oppositieleider voerde campagne met een positieve populistische boodschap. De nadruk lag tot op heden vooral op de hoge prijzen, inflatie; kortom de economische onderwerpen. Verder is hij veel meer gericht op de Europese Unie.

Maar nu was Magyar gedwongen om het voor de Hongaarse premier op te nemen. “De Oekraïense president heeft premier Viktor Orbán bedreigd. Geen enkel buitenlands staatshoofd kan een Hongaar of wie dan ook bedreigen.” De oppositieleider riep de Europese Unie zelfs op om alle banden met Oekraïne te verbreken totdat Zelenskyy zijn excuses aanbood voor zijn uitspraak.

Hoewel Brussel altijd probeert buiten de binnenlandse politiek te blijven, was de Europese Commissie gedwongen om te reageren. Een woordvoerder noemde de bedreigingen van Zelensky aan het adres van Orbán “onaanvaardbaar”. “Er mogen geen bedreigingen zijn tegenover lidstaten.” De woordvoerder riep ook beide landen op om een “escalatie van de retoriek” te vermijden, die is namelijk “niet zinvol en niet bevorderlijk.” Er zijn nog geen excuses aangeboden, maar de Commissie wil de retoriek zoals ze dat noemen stoppen en terug naar de kern van de zaak: het stoppen van de oorlog.

Wat zijn de gevolgen?

Het gaat nog even verder. Orbán probeert de troefkaart maximaal uit te spelen en wil de druk op de ketel houden. Er werd namelijk een bijzonder transport aangehouden met, volgens Hongarije 40 miljoen dollar en 35 miljoen euro aan contant geld en 9 kg goud aan boord. Een dubieus transport noemde Hongarije het. “Diefstal”, schreeuwde Oekraïne. Volgens de Oschadbank, (een Oekraïense staatsspaarbank) wordt regelmatig goud en contant geld vervoerd van Oekraïne naar Oostenrijk. Meestal gaat dat door de lucht maar dat kan lang niet altijd.

Toeval of niet, de ontdekking vond plaats na een scherp oplopend conflict over de reparatie van een oliepijpleiding, die van belang is voor Hongarije (en ook Slowakije). Volgens Orbán treuzelen de Oekraïners moedwillig met de reparatie, zodat er energietekorten in Hongarije ontstaan. De pijpleiding werd trouwens geraakt tijdens een droneaanval.

In de peilingen leveren de laatste ontwikkelingen nog niet veel op voor Orbán. Volgens Reuters en de Hongaarse nieuwssite 24.hu vergroot Magyar z’n voorsprong. Maar veel Hongaren hebben ook nog geen keuze gemaakt. Orbán gaat ondertussen door met het blokkeren van besluiten over Oekraïne. “We gaan stoppen met belangrijke zaken voor Oekraïne te laten passeren via Hongarije tot we toestemming krijgen van Oekraïne voor de levering van olie”, sprak hij op de Hongaarse radio.