De Nederlandse Arbeidsinspectie wil dat er in Europa één minimumloon komt voor internationale vrachtwagenchauffeurs. Nu geldt in elk EU-land een ander minimumloon, en dat zorgt voor oneerlijke concurrentie. Ook leidt het ertoe dat chauffeurs steeds minder verdienen, claimt de Arbeidsinspectie.

“Het huidige systeem kent zo’n stapeling van regels dat het beter simpeler gemaakt kan worden, zodat het ook te handhaven wordt”, zegt woordvoerder Daniëlle Rebel van de Nederlandse Arbeidsinspectie. Wie als vrachtwagenchauffeur door Europa rijdt, heeft te maken met wel tien verschillende landen met elk hun eigen regels. 

Hetzelfde betalen

Daar komt nog iets bij. De internationale transportsector is een keiharde markt met lage marges. Bedrijven beconcurreren elkaar op prijs, en die druk wordt uiteindelijk afgewenteld op de chauffeurs. “Door de prijsdruk tendeert betaling de facto naar de laagste niveaus in de EU”, stelt Rebel. Een gezamenlijk Europees minimumloon zou dat patroon doorbreken: wie ook de goedkoopste aanbieder is, moet zijn chauffeurs minimaal hetzelfde betalen.

Maarten van Ierschot van arbeidsmarktdienstverlener Van Spaendonck plaatst vraagtekens bij de noodzaak het harmoniseren van het minimumloon. Volgens hem verdienen internationale chauffeurs die in Nederland worden uitbetaald al meer dan het wettelijk minimumloon, gemiddeld zo’n vierhonderd euro per maand meer. Bovendien laat de loonindex van Van Spaendonck zien dat de salarissen in de sector de afgelopen tijd met 13,4 procent zijn gestegen.

“Wij zijn niet tegen een minimumloon”, benadrukt Van Ierschot, “maar we zijn kritisch of dit het effect gaat hebben waar de Arbeidsinspectie op doelt. Als landen toch al meer betalen dan het minimum, lost harmonisatie de prijsdruk dan echt op?” Volgens hem ligt de echte uitdaging ergens anders: bij handhaving, transparantie en het aanpakken van constructies waarmee bedrijven de regels omzeilen.

Weinig realistisch

De Arbeidsinspectie erkent dat Nederlandse chauffeurs inderdaad al meer verdienen dan het minimumloon, maar zegt dat veel Nederlandse bedrijven juist werken met goedkopere chauffeurs vanuit Midden-Europa. Eén Europees minimumloon maakt die constructies minder aantrekkelijk. “Harmonisatie verkleint de voordelen van dat ontwijkgedrag en zorgt voor een gelijker speelveld”, aldus de Arbeidsinspectie. Rebel: “Dat Nederlandse chauffeurs meer verdienen dan het minimumloon is uitstekend. Maar een gezamenlijke Europees minimum is er vooral om de grens voor onderbetaling beter handhaafbaar te maken.”

Of er ooit een Europees minimumloon komt, zoals de Arbeidsinspectie wenst, is onzeker. Bemoeienis van Brussel met het minimumloon van de lidstaten ligt gevoelig. Zo gevoelig dat Denemarken en Zweden vorig jaar naar de rechter stapten toen de EU zelfs maar wilde voorschrijven hoe landen hun minimumloon moeten berekenen. Het Europees Hof gan hen geen gelijk. De rechter oordeelde dat EU-lidstaten ervoor moeten zorgen dat het minimumloon hoog genoeg is. Brussel schrijft echter geen vast bedrag voor.

Meer weten over alles wat met mobiliteit te maken heeft? Abonneer je dan op de Nieuwsbrief Mobiliteit. Daarin houdt eindredacteur Sander van Vliet alle ontwikkelingen bij. Abonneer je nu en ontvang elke twee weken verdiepende verhalen, interviews en nieuws uit Brussel en Den Haag rechtstreeks in jouw mailbox.