Nog vier jaar en dan is Europa uit de gevarenzone. Dat is de conclusie van het onderzoeksrapport ‘Closing the Gap’, waarin onderzoekers van instituut Clingendael de kwetsbaarheden van Europese strijdkrachten blootleggen. Zij zien dat Europa flink investeert in zijn defensie-industrie, maar meer geld betekent niet per se meer veiligheid. En dus blijft Europa tot 2030 kwetsbaar. “Die periode is problematisch maar niet onoverbrugbaar”, zegt onderzoeker Youri Verschoor.

Korte termijn, massa en afhankelijkheid

Om het gat tot 2030 te overbruggen moeten Nederland en zijn Europese bondgenoten een balanceeract uitvoeren, volgens Verschoor. Met de verhoogde defensiebudgetten worden vaak geavanceerdere wapensystemen gekocht, die meer tijd kosten om te maken. Voor de korte termijn is het beter om voor eenvoudigere systemen te kiezen die snel geleverd kunnen worden, legt Verschoor uit. Daarnaast worden geavanceerde wapens vaak niet op grote schaal geproduceerd, terwijl massa van groot belang is.

Ook zien de onderzoekers een afweging tussen veiligheid en onafhankelijkheid. Verschoor vertelt dat Nederland in grote mate afhankelijk is van Amerikaanse en Israëlische luchtverdedigingssystemen. “Die afhankelijkheid wordt steeds problematischer naarmate de instabiliteit in de wereld toeneemt.” Aan de ene kant is Europa dus genoodzaakt om met de Amerikanen en Israëli’s samen te werken, maar “alleen ter overbrugging van de periode tot 2030”, benadrukt Verschoor.

Internationale samenwerking

Om de vier jaar te overbruggen moet Europa tijd winnen. Hoe? Door Oekraïne te steunen, verklaart Verschoor. “Het beeld is dat wij Oekraïne helpen vanuit een moreel oogpunt, maar het is ook eigenbelang.” Door de strijd van Oekraïne te steunen, koopt Europa tijd om zijn eigen defensie op te bouwen, zo gaat de gedachte. “De verdediging van Nederland begint in Oost-Europa”, vult hoogleraar Militaire Studies Martijn Kitzen aan.

Luitenant-generaal Kees Matthijssen weet als geen ander hoe belangrijk internationale samenwerking is op het slagveld. “Tijdens mijn missie in Afghanistan gaf ik leiding aan zes nationaliteiten. En in het hoofdkwartier van de NAVO werkte ik samen met mensen uit alle lidstaten. Dan moet je elkaar begrijpen en vertrouwen.” Want samen sta je sterker dan alleen. “Wie snel wil gaan, gaat alleen. Wie ver wil komen, gaat samen.”