De Europese Unie probeert onveilige producten van de markt te weren. Door strenge eisen te stellen aan fabrikanten en webwinkels, moet worden voorkomen dat deze gezondheids- of veiligheidsrisico’s opleveren. Dat lukt niet altijd. Zo werd afgelopen februari speelzand massaal teruggeroepen omdat het asbest bevatte. Frans onderzoek vond deze week bij Chinese webwinkels Temu en Shein talloze voorbeelden van oververhitte haardrogers, uit elkaar vallende teddyberen, exploderende batterijen en giftig textiel.

Voor winkelplatformen die werken met leveranciers zonder eigen voorraden is het lastig om de producten te controleren. Goedkope, onveilige prularia en slechte producten kunnen via deze sites toch nog hun weg vinden naar de Europese consument. Het Nederlands-Belgische digitale warenhuis Bol en het Litouwse platform voor tweedehands kleding Vinted schoven daarom vorige week aan in het Europees Parlement. Daar riepen zij op om de regels niet strenger te maken voor Europese bedrijven, maar om perken te stellen aan de import van niet-Europese producten. 

Oneerlijke concurrentie

Hoewel Bol en Vinted vrij bekende Europese gezichten zijn, leggen zij het af tegen grote spotgoedkope platformen als Shein en Temu. Alleen al de Duitsers bestellen dagelijks ruim 460.000 pakketjes bij deze diensten. De Duitse economie verliest daaraan naar schatting 2,4 miljard euro.

Hoe kan dat? “Onze mensen, onze bedrijven, investeren om aan de regels te voldoen”, zegt Europarlementariër Dirk Gotink (NSC). “Anderen doen dat niet. En wie hebben daar voordeel van? De anderen.” 

Jorn Palm, hoofd Juridische Zaken bij Bol, erkent dat dit frustrerend is. De concurrentie om de laagste prijs verliest Bol van de niet-Europese platformen. Daarom zet het bedrijf in op vertrouwen bij de consument, snelle levertijden en samenwerkingen met lokale leveranciers. 

Een Spaanse Europarlementariër vraagt of Bol ook naar andere landen dan Nederland en België zal uitbreiden. “Dat kunnen we ons niet veroorloven”, antwoordt Palm. “Er zijn geen ingangen in die markten.” De Amerikaanse techgigant Amazon is in bijna heel Europa de grootste webwinkel. 

Speelzand

Palm hoopt dat de Europese Commissie haast maakt om regels die het speelveld eerlijker maken. De Europese douanehervorming heeft daar al een begin mee gemaakt. Dit jaar wordt ook de Europese productwet (European Product Act) verwacht, die zal vastleggen aan welke eisen producten op de Europese markt moeten voldoen. Bol doet tot die tijd zijn best om slechte producten of louche verkopers zo snel mogelijk te detecteren. 

Dit doet het bedrijf onder meer met behulp van AI. Daarmee kan het producten die informatie missen automatisch markeren en verwijderen. Toen er melding werd gemaakt van asbest in speelzand, vertelt Palm, werden deze producten direct offline gehaald. Australië deed als eerste melding van het speelzand en via het Europese waarschuwingssysteem voor gevaarlijke producten (EU Safety Gate) werd iets later ook de rest van Europa op de hoogte gesteld. 

Tweedehandsmarkt

Het geautomatiseerd controleren van foto’s, beschrijvingen of productielijsten is moeilijker voor het bedrijf Vinted. Op dit platform kunnen mensen zelf een foto van een oude trui uploaden, een beschrijving toevoegen en de prijs bepalen. De waslabels zijn daar waarschijnlijk al uitgeknipt. “De tweedehandsmarkt past niet in de huidige regels”, stelt Jessie de la Merced namens Vinted. “Wij verkopen geen uniforme producten.”

Meerdere parlementariërs, waaronder Jeanette Baljeu (VVD), vertellen dat Vinted ook door hun eigen kinderen wordt gebruikt. Bijna alle Vinted-accounts worden beheerd door mensen die hun kledingkast opruimen of babykleding doorverkopen. Toch zitten er ook meerdere rotte appels tussen. Zij doen bijvoorbeeld toch aan professionele verkoop, verkopen giftige Shein-jurkjes door voor het tienvoudige van de prijs of zetten nep-artikelen online. 

Ook Vinted probeert deze artikelen te detecteren. Daarbij steunt het op rapportage door gebruikers zelf. “En we hebben geïnvesteerd in campagnes om het bewustzijn te vergroten”, vervolgt De la Merced. “Daar zien we goede effecten van.” Een aantal Europarlementariërs lijkt daar wel iets in te zien. Daarnaast stellen vertegenwoordigers van de Europese Commissie dat er duidelijkheid komt over de eisen aan tweedehands producten. Mogelijk worden deze regels iets versoepeld, zodat ze beter aansluiten op deze markt. 

Komen er extra regels tegen Chinese pakketjes? Volg het op de voet met een abonnement op de Nieuwsbrief Van economie tot euro. Daarin praat Emma Du Chatinier je elke twee weken bij met verdiepende verhalen, interview en economisch nieuws.