“Brexit was schadelijk, maar het laatste wat we nu nodig hebben, is een nieuw debat. Mensen willen vooruitgang zien op het gebied van economische groei, de kosten van levensonderhoud, openbare diensten, huisvesting en kansen voor de volgende generatie”, aldus de man die premier wordt van het Verenigd Koninkrijk.

Maar er waren toch onderhandelingen?

Klopt. Maar die gesprekken zijn vooral gericht op het herstellen van de betrekkingen. De vertrekkende premier Starmer is ze gestart, onder andere doordat de Franse president Macron erop heeft aangedrongen. De geopolitieke situatie vraagt om samenwerking, zo is de gedachte in Frankrijk. Maar Starmer had wel drie rode lijnen getrokken:

• Geen terugkeer naar de interne markt;
• Geen douane-unie;
• Geen vrij verkeer van personen.

Ondertussen zorgde de voormalige Brexit-onderhandelaar van de Europese Unie, de Fransman Michel Barnier, voor opschudding door in de Britse krant The Guardian te zeggen dat het Verenigd Koninkrijk zich weer bij de EU zou kunnen aansluiten met behoud van de speciale voorwaarden die het vóór het referendum van 2016 genoot. Dat zorgde in Brussel voor opgetrokken wenkbrauwen. Was de leus immers niet: Brexit betekent Brexit? En als ze willen terugkomen, is het zonder alle voordelen en opt-outs die ze in de loop der jaren hadden bedongen.

Gaan de gesprekken door?

De speciale top tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk is even uitgesteld om de nieuwe premier de kans te geven zich in te werken. Maar vooral Frankrijk wil verder met de Britten. Zo zijn de Franse president en de Britse premier medevoorzitters van de coalitie van bereidwilligen voor Oekraïne. Bovendien coördineerden Macron en Starmer de inzet van een marinemissie om de scheepvaart in de Straat van Hormuz en de Rode Zee te beveiligen.

Maar niet alles is koek en ei. Zo mogen de Britten niet meedoen aan SAFE, het Europese defensiefonds. Starmer heeft vorig jaar geprobeerd om aan te sluiten, zodat ook de Britse defensie-industrie kon profiteren. Maar de EU vroeg om een toetredingsbedrag. Aanvankelijk werd meer dan zes miljard euro gevraagd, waar de Britten nauwelijks honderd miljoen boden. Dat gat was te groot. Bovendien lag de eis dat een deel van de productie in Europa plaats moest vinden (een Franse eis) de Britten zwaar op de maag. En dan zijn er nog een groot aantal onderwerpen waar Brussel en Londen afspraken over willen maken.

• De migratie, oftewel de bootjes over het kanaal. De EU wil dat de Britten minder aantrekkelijk worden voor migranten;
• Afspraken over de uitstoot van CO2 en de export van producten naar het vasteland;
• Het Erasmusprogramma, de uitwisseling van studenten in Europa;
• De eisen waar landbouwproducten aan moeten voldoen;
• De visquota: mogen vissers in Britse wateren vissen.

En dan is er nog de politieke discussie in het Verenigd Koninkrijk zelf over de toekomst van de Brexit.