Het Europees Parlement en de lidstaten onderhandelen over de versoepeling van wetten over kunstmatige intelligentie. Onderdeel daarvan is het verbod op zogenoemde uitkleedapps, apps waarmee met behulp van AI kleding van mensen op foto’s wordt verwijderd. Hoewel het veel over dit verbod gaat, liggen er meer voorstellen op tafel. En over één zijn er zorgen bij het kabinet, zo vertelden ambtenaren aan de Tweede Kamer tijdens een technische briefing.

Lappendeken aan regels

Het gaat om de manier waarop bedrijven moeten aantonen dat hun AI veilig is. Nu geldt daarvoor één overkoepelende Europese wet. Het Parlement wil dat bedrijven in sectoren die al strenge veiligheidsregels hebben, zoals de medische sector, die controle via hun eigen sectorale regels mogen doen, in plaats van via een aparte AI-wetprocedure. Nederland vreest dat dit in de praktijk leidt tot een lappendeken aan verschillende regels. Martijn Lucassen, directeur Digitale Economie bij het ministerie van Economische Zaken: “We willen één standaard voor producten en diensten die we gebruiken. Dat is een fundamenteel principe.”

Nederland wil dat dit wordt aangepast, maar dat ligt lastig. Het Parlement en de lidstaten zijn nu met elkaar in onderhandeling in de zogenoemde trialoog. Beide hebben hun standpunten al officieel bepaald. Als de trialoog weinig wijzigingen oplevert ten opzichte van de al vastgestelde standpunten, krijgt Nederland haar zin niet.

Digitale regels

De versimpeling van de digitale regels gaat over meer dan alleen AI. De onderhandelingen over de AI-wet zijn al ver gevorderd, maar dat geldt niet voor de voorstellen om andere digitale regels te versimpelen. De Europese Commissie stelt onder andere voor de privacywetgeving te versoepelen, één centraal Europees meldpunt voor cyberincidenten op te richten bij het Europees Agentschap voor Cyberbeveiliging ENISA en de bescherming van ondernemers tegenover grote online platforms te verminderen. Ook wordt het makkelijker voor bedrijven om persoonsgegevens te gebruiken om AI te trainen.

Onderhandelingen

De versoepelingen schieten hun doel voorbij, stellen de ambtenaren. Lucassen vatte het samen: “Het kabinet vraagt zich af: draagt dit echt bij aan onze Europese concurrentiekracht?”

Nederland doet er alles aan om de voorstellen van de Commissie bij te sturen. Het spreekt gelijkgestemde landen aan en betrekt onafhankelijke Europese toezichthouders bij de onderhandelingen. Lucassen zegt dat steeds meer lidstaten de Nederlandse zorgen delen, maar hij plaatst ook een kanttekening: “Honderd procent van de Nederlandse wensen binnenhalen zal niet lukken.”

Meer verdieping? In de Nieuwsbrief Digi en Data lees je deze week het volledige artikel over de versoepelingen en de Nederlandse zorgen daarover.