Ze zijn vaak onderbelicht, maar daarom niet minder belangrijk: de wetenschappelijke bureaus van politieke partijen. Deze bureaus doen onafhankelijk onderzoek, organiseren lezingen en debatten en publiceren verschillende rapporten. Daarmee kunnen ze een bijdrage leveren aan de politieke agenda van hun partij.
Nu GroenLinks en Partij van de Arbeid zijn gefuseerd tot Progressief Nederland (Pro), slaan ook de wetenschappelijke bureaus definitief de handen ineen. De Wiardi Beckman Stichting en Wetenschappelijk Bureau GroenLinks gaan vanaf september samen verder als het Wetenschappelijk Instituut voor Solidariteit (WIS). De twee buitenlandbureaus, Max van der Stoel en International Foundation GroenLinks, gaan vanaf oktober door het leven als PRO International.
Jarenlange aanloop
“We zijn inhoudelijk al begonnen met samenwerken, voordat we wisten dat we zouden fuseren”, licht Noortje Thijssen, directeur van Wetenschappelijk Bureau GroenLinks, toe. De politica, die tevens Eerste Kamerlid is, vertelt dat dat begon met een aantal themanummers die ze samen maakten voor hun tijdschriften. Daarna volgde een gezamenlijk ideologisch discussiestuk en verhuisden de bureaus naar hetzelfde pand. “Uiteindelijk hebben we ook samen het eerste gezamenlijke verkiezingsprogramma geschreven.”
Over twee weken verkassen de onderzoeksafdelingen weer. Met de nieuwe naam, een eigen logo, nieuwe statuten en een andere huisstijl is de versmelting bijna compleet. Daar hoort ook een nieuwe directeur bij. “Die kan ons beginselprogramma verder vertalen naar de politieke praktijk”, stelt Annemarieke Nierop, directeur van de Wiardi Beckman Stichting en hoofdredacteur van tijdschrift Socialisme & Democratie (S&D). Ook Thijssen heeft er geen moment aan getwijfeld het stokje over te geven: “Bij een nieuw wetenschappelijk bureau hoort ook een nieuwe directeur.”
Solidariteit
Thijssen en Nierop stellen dat de samenwerking op het gebied van duurzaamheids- en sociale vraagstukken ook zonder de fusie tot zekere hoogte tot stand was gekomen. “De extreme hitte laat weer zien dat de klimaatopgave heftig is en het zwaarst drukt op juist de kwetsbaarste groepen”, aldus Nierop. Vandaar kozen de bureaus ook voor de naam ‘solidariteit’. “Niet alleen op sociaal vlak”, stelt Thijssen. “Maar ook met de natuur, internationale gemeenschappen en de toekomstige generaties.”
De bureaus zijn relatief klein – het WIS bestaat nu als gevolg van het verlies van de verkiezingen uit zo’n zeven onderzoekers.
Europese samenwerking
Daarnaast is de Wiardi Beckman Stichting op dit moment lid van de Stichting voor Europese Progressieve Studies (FEPS), terwijl het Wetenschappelijke Bureau GroenLinks deel uitmaakt van de Groene Europese Stichting (GEF). “Het liefst zouden we van beide stichtingen volwaardig lid willen blijven”, stelt Thijssen. “Maar het is nog maar de vraag of dat mag.”
Na het ledenreferendum in september zal duidelijk zijn of Pro zich in het Europees Parlement aansluit bij de sociaaldemocratische of groene familie. Dan komt er mogelijk ook meer helderheid over het lidmaatschap bij de Europese politieke stichtingen.
De directeuren hopen dat de wetenschappelijke stichtingen in Europa op termijn ook de samenwerking opzoeken. “Ik geloof echt dat de groene en sociale opgaven samen moeten gaan”, concludeert Nierop. “Maar om dat te laten gebeuren, zullen er nog wel een aantal ego’s over hun schaduw heen moeten springen.”
Blijf op de hoogte van de fusie van GroenLinks en PvdA en de gevolgen daarvan in Europa met de Dagvangst. In deze nieuwsbrief praat de redactie je elke ochtend (ma, di, wo en do) bij met vers Europese nieuws uit Den Haag en Brussel. Abonneer je nu.
