Europa reageert opgelucht dat een humanitaire catastrofe in Iran op het laatste moment is afgewend. De Amerikaanse president Donald Trump dreigde gisteren op zijn sociale media Truth Social met grootschalige vernietiging van Iran, en potentiële oorlogsmisdaden:  “Een hele beschaving zal vanavond sterven, om nooit meer terug te keren” en “misschien kan er nog iets revolutionairs gebeuren, wie weet? Vanavond zullen we erachter komen”. 

Dat kwam niet zo ver. Onder bemiddeling van Pakistan sloten Iran en de Verenigde Staten een wapenstilstand, 90 minuten voordat het door Trump gestelde ultimatum afliep. Iran heropende de Straat van Hormuz en er werd afgesproken om gedurende twee weken de wapens neer te leggen.

Opluchting

Commissievoorzitter Ursula von der Leyen sprak haar opluchting uit: “Ik verwelkom het twee weken durende staakt-het-vuren dat de VS en Iran vannacht zijn overeengekomen. Het zorgt voor broodnodige de-escalatie. Ik dank Pakistan voor zijn bemiddeling. Het is nu cruciaal dat de onderhandelingen voor een duurzame oplossing van dit conflict doorgaan. We zullen hiervoor blijven coördineren met onze partners.”

Ook wereldleiders en de financiële markten haalden opgelucht adem. De Europese gasprijs daalde woensdag met twintig procent en ook de olieprijzen gingen met ongeveer vijftien procent omlaag. De Europese beurs AEX opende met een winst van drie procent. Het aandeel van Shell, dat de afgelopen weken flink profiteerde van de stijgende energieprijzen, daalde juist met acht procent.

Dreiging niet weg

De dreiging is echter nog niet uit de lucht. Er wordt nu verder onderhandeld op basis van een tienpuntenplan, opgesteld door Teheran, met het oog op een langdurige vrede. Dat geeft nog geen garantie dat over twee weken het staakt-het-vuren wordt verlengd, zo benoemde ook Europarlementariër Thijs Reuten (Pro, voormalig GroenLinks-PvdA): “Goed nieuws. Voor nu… #StaaktHetVuren. Laten we zien wat er vandaag en in de komende twee weken gebeurt.”

Ook op het moment dat het bestand wel standhoudt en de Straat van Hormuz open blijft, zullen de gevolgen voor de wereldeconomie niet direct verholpen zijn. “We moeten ons ervan bewust zijn dat als de Straat opengaat, de wereldeconomie daar de komende maanden — ook als hij open blijft — nog steeds last van zal hebben, en daarmee ook Nederland”, aldus minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen.

Naast het feit dat het verhelpen van opgelopen vertragingen in toeleveringsketens van olie en gas maanden zal duren, zijn er ook tientallen energie-installaties in de regio die “ernstig of zeer ernstig beschadigd” zijn, aldus het Internationaal Energieagentschap.

Meer nieuws? Ontvang elke ochtend al het nieuws uit Europese nieuws dat van belang is voor Nederland direct in jouw mailbox met een abonnement op De Dagvangst.