Voor het eerst in acht jaar reisden Europarlementariërs, waaronder Dirk Gotink (NSC), af naar China. Gotink ging naar Beijing en Sjanghai en bezocht daar Alibaba, Shein en Temu. Hij sprak met over de snelgroeiende Chinese e-commercesector en de Europese douanehervorming, een ingrijpende verandering voor Chinese bedrijven. Volgens Gotink is het beschermen van de Europese markt de belangrijkste prioriteit van de Europese Unie.

Verwijten

Op dit moment is er geen gelijk speelveld tussen Europese en Chinese bedrijven, legt hij uit. Zo worden Chinese bedrijven overeind gehouden met staatssteun en hoeven zij zich niet aan klimaatregels te houden. Oneerlijke concurrentie dus, waardoor bijvoorbeeld Chinese goedkope elektrische auto’s Europese concurrenten verdrukken.

“Maar dat moet de Europese Unie zelf op zich nemen”, benadrukt Gotink. “Wij kunnen de Chinezen niet verwijten dat wij onze markt niet genoeg beschermen.” Volgens hem zette de EU met de recente douanehervorming, waardoor e-commercebedrijven worden gedwongen zich te houden aan Europese standaarden, een stap in de goede richting.

‘In China wordt niet gelobbyd’

De gesprekken met de e-commercebedrijven waren hard, maar wel respectvol. “Zij beseffen dat samenwerking voor ons allebei het beste is. Een groot contrast met hoe de Amerikanen ons behandelen.” Gotink ziet bij Chinese bedrijven de bereidheid om zich aan Europese regels te houden. “Ze zien onze regels niet als een aanval, ze begrijpen het wel.”

Toch betekenen de nieuwe Europese regels wel degelijk verandering voor Chinese bedrijven, die bijvoorbeeld mee moeten betalen aan douanecontroles en zich moeten houden aan veiligheidsnormen. Ook moeten e-commercebedrijven meer pakketten in bulk verzenden, in plaats van losse pakketjes opsturen. Onder aan de streep gaat dat de bedrijven veel geld kosten.

In gesprek

“Ze erkennen dat onze regels hun business gaan veranderen”, zegt Gotink. Maar dat betekent niet dat ze zich ertegen verzetten. “In China wordt niet gelobbyd. Politiek is daar de baas en bedrijven zijn ondergeschikt. Ze zijn gewend zich te voegen naar de regels, maar ze willen wel op tijd weten hoe de regels in elkaar zitten.”

Volgens Gotink is het dan ook belangrijk dat Europa goed over haar wetten communiceert. “Als wij douanehervormingen doorvoeren moeten we wel uitleggen hoe we dat doen. Als we zomaar eenzijdig maatregelen nemen, kan dat leiden tot escalatie zoals we zagen bij Nexperia. Alles moet in gesprek gebeuren.”

Serieus genomen

De aanpak bleek succesvol. Hoewel Gotink in eerste instantie weinig reactie kreeg tijdens de gesprekken met de leden van het Chinese Volkscongres, bleken zij wel degelijk te hebben geluisterd. Een dag na vertrek van de Europarlementariërs werd een nieuwe richtlijn voor e-commerceplatforms gepresenteerd. “Het moment dat je het land uit vliegt, zetten ze een duidelijke stap waaruit blijkt dat ze ons serieus nemen.”

Volgens Gotink ontbreekt het de Europeanen soms aan dat besef. “Europa heeft een enorme economie en is ontzettend belangrijk voor de Chinezen. Zij nemen ons heel serieus en dat mogen wij ons best beseffen.” Toch blijft de relatie tussen beide grootmachten moeizaam, weet Gotink. Het heikelste punt? De Chinese steun voor Rusland in de oorlog tegen Oekraïne. “China is er niet om Europa gelukkig te maken”, verzucht Gotink.

Meer lezen over de verstandhouding tussen Europa en China? In de Nieuwsbrief Van economie tot euro praat Emma du Chatinier je elke twee weken bij met het laatste economische nieuws. Of het nu gaat om pakketjes, de digitale euro of de laatste inflatiecijfers. Abonneer je nu en ontvang verdiepende verhalen, interviews en nieuws rechtstreeks in jouw mailbox.