Kinderen krijgen niet de sleutel van een auto voordat ze hun rijbewijs hebben. Ook mogen ze geen alcohol kopen voordat ze de juiste leeftijd hebben. Waarom geven we ze dan wel toegang tot verslavende en schadelijke sociale media? Brussel komt daarom na de zomer met een verbod op sociale media voor kinderen in Europa.

Dat is nodig, zei Commissievoorzitter Ursula von der Leyen vandaag. Volgens haar zitten jonge mensen zo’n vier tot zes uur per dag achter een scherm. En dat is schadelijk: bijna zestig procent van de jonge kinderen ervaart online emotionele en psychosociale problemen, stelt ze. Zolang we big tech ongelimiteerde toegang blijven geven tot onze kinderen, zal dat volgens haar een generatie opzadelen met meer mentale schade, verslaving en ellende.

Dertien jaar

Tijdens haar jaarlijkse State of the Union-toespraak, in september vorig jaar, sprak Von der Leyen al over sociale media. Er moest eerst onderzoek komen dat richting moest geven voor een eventueel verbod, want er waren nog genoeg vraagtekens. Hoeveel schade levert sociale media op? Vanaf welke leeftijd moet er een grens komen?

Op die laatste vraag hebben de onderzoekers inmiddels een eenduidig antwoord. “We adviseren een Europa-breed verbod op sociale media voor kinderen jonger dan dertien jaar”, zei onderzoeker Jörg Fegert. Kinderen ouder dan dertien moeten beschermd worden door regulering van de platforms.

Wildgroei

In de lidstaten schieten nationale plannen inmiddels als paddenstoelen uit de grond. In Frankrijk lijkt er een social media verbod aan te komen voor onder kinderen onder de vijftien jaar. In Spanje kondigde premier Pedro Sánchez begin februari een verbod aan voor jongeren onder de zestien jaar. En ook in Nederland werkt het kabinet aan een verbod voor kinderen onder de vijftien jaar.  

Deze nationale debatten zijn een leerproces, geeft Von der Leyen aan. Volgens haar is het gebruikelijk dat Europa vervolgens met een geharmoniseerd voorstel komt, zoals op zoveel beleidsterreinen. Ze noemt de aanbeveling van de onderzoekers voor een grens van dertien jaar “heel overtuigend”. Toch wil ze nog niet vooruitlopen op het wetsvoorstel dat de Commissie na de zomer presenteert.

Leeftijdsverificatie

In Australië geldt sinds eind vorig jaar een verbod op sociale media voor kinderen onder de zestien jaar. Volgens de Australische regering zijn de eerste signalen positief, maar het duurt nog generaties voordat de effecten volledig duidelijk worden. Tegelijkertijd bestaan er ook zorgen: kinderen kunnen het verbod omzeilen of uitwijken naar andere apps, en ook de uitrol van de leeftijdscontrole zorgde voor de nodige haperingen.

Europa werkt al langer aan zo’n app. Ook daarover bestaan zorgen over privacy. De app is bedoeld om met een digitale, anonieme bevestiging aan te tonen dat een gebruiker oud genoeg is voor een bepaalde dienst, zonder dat het platform een naam, geboortedatum of identiteitsbewijs te zien krijgt. Critici waarschuwen echter dat die gegevens niet altijd anoniem zijn. Daarbij komt nog dat het risico voor iedereen geldt, niet alleen voor kinderen.

Volgens Von der Leyen is de app juist uitermate geschikt en makkelijk te gebruiken. De privacy is gewaarborgd en de app is volledig open source, zegt ze.

Stoelriemen

Het kostte tijd voordat mensen accepteerden dat autorijden en alcohol drinken niet samengaan, zegt Von der Leyen. Hetzelfde geldt voor de gordelplicht in de auto. “Grote veranderingen gebeuren nooit van de ene op de andere dag. Maar als het om onze veiligheid gaat, is het altijd de moeite waard.”

Na de zomer presenteert de Commissie de plannen. De grootste vraag is niet of er een verbod komt, maar tot welke leeftijd.

Benieuwd naar het voorstel van de Europese Commissie? Blijf op de hoogte met de Dagvangst. In deze nieuwsbrief praat de redactie je elke ochtend (ma, di, wo en do) bij met het laatste Europese nieuws uit Brussel en Den Haag. Abonneer je nu.