Europarlementariërs Sander Smit en Jessika van Leeuwen (BBB) krijgen straf van hun eigen fractie in het Europees Parlement, de christendemocratische EVP. Tijdens de stemming over een motie van wantrouwen tegen Commissievoorzitter Ursula von der Leyen hielden de twee zich niet aan de lijn van de partij en krijgen daarom een tik op de vingers. De EVP-leden moesten tegen de motie stemmen, maar Van Leeuwen stemde vóór en Smit onthield zich van stemming. De motie haalde geen meerderheid.

Straf

Von der Leyen is lid van de Duitse CDU, de grootste partij binnen de EVP. Volgens de partijleiding steun je geen motie van wantrouwen tegen iemand uit je eigen politieke familie. Toch deden de BBB’ers dat. Smit onthield zich van stemming – wat volgens de partijleiding telt als zwijgende instemming. De EVP scherpte vorige week de interne regels aan over het afwijken van de partijlijn, en nu krijgen Smit en Van Leeuwen straf.

Beide Europarlementariërs mogen zes maanden lang niet spreken tijdens plenaire zittingen van het Europees Parlement. Ook verliezen ze hun rol als hoofdonderhandelaar bij nieuwe wetsvoorstellen. Daarnaast mogen ze in die periode geen oproepen indienen namens hun partij waarin het Europees Parlement de Commissie vraagt ergens actie op te ondernemen, zogenoemde resoluties.

Niet alleen de BBB’ers weken af van de partijlijn. Ook enkele Duitse fractiecoördinatoren en Hongaarse Europarlementariërs van Tisza – de partij van de Hongaarse oppositieleider Péter Magyar – deden dat. De Hongaren kregen dezelfde straf als Smit en Van Leeuwen, over de Duitser is dat nog niet duidelijk.

Fractiediscipline

Smit reageerde ontzet. Hij vindt het ongepast dat de EVP-leiding eist dat alle leden hetzelfde stemmen. “Onze partij bestaat uit delegaties uit maar liefst 27 lidstaten en is soms intern verdeeld. Dergelijke ‘Wilderiaanse fractiediscipline’ zet open discussie binnen onze partij ernstig onder druk.” Hij schrijft aan Brusselse Nieuwe dat de BBB-lijn bepaald wordt door Caroline van der Plas en “niet door de (nergens verkiesbare) Ursula von der Leyen, de EVP of het CDA”.

Volgens Smit is de BBB principieel tegen maatregelen die democratisch gekozen parlementsleden het spreekrecht en invloed op wetgeving afpakken “alleen omdat wij geen gratis rugdekking meer geven aan deze Commissie”. Ondanks de straf zullen de BBB-ers niet overstappen naar een andere fractie in het Europees Parlement.

Smit onthield zich van stemming omdat hij vindt dat de Commissie niet luistert naar boeren en burgers. Van Leeuwen stemde vóór de motie van wantrouwen omdat ze tegen het handelsverdrag is dat de Commissie onlangs tekende met Argentinië, Brazilië, Paraguay en Uruguay (Mercosur). Als de motie was aangenomen, had de hele Europese Commissie moeten opstappen. Dat gebeurde uiteindelijk niet.

Dit artikel verscheen vanochtend in de Dagvangst. In deze dagelijkse nieuwsbrief praat hoofdredacteur Bert van Slooten je samen met de redactie bij over het laatste nieuws uit Brussel, Den Haag en de rest van Europa. Abonneer je nu en mis niets.