Voorbeeld – Nieuwsbrief migratie vrijdag 26 september 2025
Voorbeeld nieuwsbrief migratie – 26 september 2025
Welkom bij een nieuwe editie van de Nieuwsbrief Migratie.
De kogel is door de kerk: Nederland gaat een ´transithub´ opzetten in Oeganda. Ondertussen worden in Brussel de nodige stappen gezet voor het gemeenschappelijk terugkeerbeleid.
Het Europees Parlement tikt het asielagentschap op de vingers wegens vriendjespolitiek. En ten slotte: de beoogde bezuinigingen op asiel in Nederland vallen fors tegen.
Ik ben Emma du Chatinier en ik neem je iedere twee weken mee in de ontwikkeling van migratieplannen in Brussel, Nederland en de wereld. Tips? Mail dan naar emma@brusselsenieuwe.nl
Nederland maakt afspraken met Oeganda over transithubs
Het kabinet heeft met Oeganda een intentieverklaring getekend voor de oprichting van een zogenoemde transithub. Dat maakte demissionair minister van Buitenlandse Zaken en Asiel en Migratie David van Weel bekend na een gesprek met de Oegandese minister van Buitenlandse Zaken, Jeje Odongo Abubakhar, tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (VN) in New York. Het kabinet wil in Nederland uitgeprocedeerde asielzoekers, die niet willen of kunnen terugkeren naar hun land van herkomst, naar Oeganda sturen. Volgens Van Weel gaat het aanvankelijk om een pilot met enkele tientallen mensen.
Binnen een jaar zouden de eerste uitgeprocedeerde asielzoekers naar Oeganda moeten gaan.
Tijdelijke verblijfsplaats
De voorziening in Oeganda moet een tijdelijke verblijfplaats worden, waar basisvoorzieningen, onderwijs en begeleiding worden aangeboden. Het doel is dat ze daarna alsnog naar hun eigen land terugkeren. Van Weel benadrukte dat Nederland verantwoordelijk blijft voor asielzoekers en dat er samengewerkt wordt met organisaties van de Verenigde Naties (VN). Oeganda biedt momenteel al onderdak aan bijna twee miljoen vluchtelingen. Vorige maand sloot het land ook een deal met Washington om in de VS uitgeprocedeerde asielzoekers te gaan opvangen.
Zorgen
Mensenrechtenorganisaties maken zich zorgen over de deal. Zo noemt Stichting Vluchteling op haar website de zeer strenge anti-lhbti-wetten die in het land gelden. Ook maken ze zich zorgen over het gebrek aan humanitaire hulp en het veelvuldig gebruik van militaire rechtbanken. Nederland is niet het eerste land dat experimenteert met hubs in het buitenland. Eerder sloot het Verenigd Koninkrijk een deal met Rwanda, en opende Italië ‘migratiehubs’ in Albanië. Beide stuitten echter op veel juridische moeilijkheden, al was dat met name vanwege het feit dat bij deze hubs ook de asielaanvraag in het buitenland verwerkt zou worden. Dat is bij het plan dat Nederland voor ogen heeft niet het geval.
Europees niveau
Ook op Europees niveau wordt met enthousiasme naar de terugkeerhubs gekeken. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen prees het Italiaanse model eerder als “innovatief”. Volgens professor Jean-Louis De Brouwer, die Brusselse Nieuwe eerder dit jaar interviewde, moeten de zogenoemde terugkeerhubs vooral als symbolisch worden gezien: een manier voor regeringen om te laten zien dat ze echt werk maken van asielbeleid. Volgens De Brouwer krijgen de hubs echter onevenredig veel aandacht, terwijl er in de plannen voor een Europees gezamenlijk terugkeerbeleid veel belangrijkere elementen zitten (meer daarover hieronder). Minister Van Weel ontkende dat de intentieverklaring met Oeganda dient als campagnestunt.
Gemeenschappelijk Europees Asielbeleid
Ondertussen wordt in Brussel hard gewerkt aan een gemeenschappelijk asielbeleid. Volgende maand komen enkele lidstaten bijeen om een van de meest controversiële onderdelen daarvan te bespreken: solidariteit. Aan tafel zitten ministers uit Duitsland, Frankrijk, Italië, Spanje, Griekenland en Denemarken. Nederland is niet uitgenodigd voor de bijeenkomst.
Eurocommissaris voor Migratie Magnus Brunner wil met de informele gesprekken proberen de plooien glad te strijken, zodat later in de Europese Raad sneller tot overeenstemming kan worden gekomen.
In oktober neemt de Commissie namelijk besluiten over welke landen de grootste migratiedruk ervaren en hoe de verplichtingen voor andere lidstaten worden verdeeld. Op basis daarvan wordt vervolgens bepaald hoe iedere EU-lidstaat moet bijdragen aan het gemeenschappelijke asielbeleid. Zo zou een land dat minder migratiedruk ervaart, bijvoorbeeld meer asielzoekers moeten gaan opnemen. Wil een lidstaat dat niet, dan is het ook een optie om meer geld bij te dragen aan een gemeenschappelijk fonds.
Terugkeerbeleid
Een ander belangrijk onderdeel van het pakket is een gemeenschappelijk terugkeerbeleid. De Commissie wilde daarmee een grote stap zetten: als één lidstaat een terugkeerbesluit neemt, zou dat in de hele EU gelden. Inmiddels ligt er, onder het Deense voorzitterschap van de Europese Raad, al een compromis op tafel dat dit voorstel voor zogeheten wederzijdse erkenning afzwakt. Het principe van wederzijdse erkenning botst namelijk met nationale wetgeving. Zo zou het kunnen dat bijvoorbeeld Frankrijk een asielzoeker uitzet op gronden die in Nederland geen reden tot uitzetting zouden zijn. Maar onder het principe van wederzijdse erkenning zou Nederland de asielzoeker alsnog moeten uitzetten, waardoor nationale wetgeving feitelijk buitenspel komt te staan.
Onder Deens voorzitterschap lijkt nu afgestapt te worden van dit principe. In plaats van een uniform systeem worden er “gemeenschappelijke standaarden en procedures” afgesproken, waarbij lidstaten meer ruimte houden om zelf te beslissen. Lidstaten krijgen uitzonderingen om terugkeerbesluiten van andere landen te weigeren.
Gevoelige dossiers
De ministers van Binnenlandse Zaken bespreken de nieuwe regels in oktober en hopen in december, tijdens de laatste ministerraad van het jaar, tot een akkoord te komen. Dan liggen ook andere gevoelige dossiers op tafel, zoals de lijst van veilige landen van herkomst en derde landen waar uitgeprocedeerde asielzoekers naartoe kunnen worden teruggestuurd. In het Europees Parlement is VVD’er Malik Azmani rapporteur voor dit dossier. Volgens nieuwssite Politico zou hij de vooruitgang bewust vertragen om het dossier over de verkiezingen heen te tillen. Daarmee zou Azmani lastige debatten in Nederland uit de weg willen gaan.
Zijn woordvoerder ontkende dat met klem tegenover Brusselse Nieuwe en stelt dat er geen sprake is van vertraging. Op X schreef Azmani: “Alle input is nu binnen, de schrijffase van het rapport kan eindelijk beginnen. Wat in het vorige mandaat jaren is blijven steken, ronden wij in enkele maanden af.”
Europees Parlement tikt asielagentschap op de vingers voor vriendjespolitiek
Het Europees Parlement heeft het EU-asielagentschap op de vingers getikt na berichten over mismanagement en vriendjespolitiek. Het Parlement betreurt hoe het Europees Asielagentschap (EUAA), verantwoordelijk voor de uitvoering van het Europese asielbeleid, is omgegaan met belangenconflicten.
Uit een rapport van het Europees Bureau voor Fraudebestrijding (OLAF) eerder dit jaar bleek dat topbestuurders personeelsregels zouden hebben omzeild om zelf te bepalen wie hoge posities kreeg.
Naar aanleiding daarvan bevroor het Parlement de goedkeuring van de jaarrekening en startte een onderzoek.
Na een hoorzitting met directeur Nina Gregori besloot het Parlement de jaarrekening alsnog goed te keuren, maar wel met een officiële berisping en een reeks aanbevelingen. Zo moet het agentschap een onafhankelijk ethiekorgaan oprichten en een geanonimiseerde versie van het OLAF-rapport openbaar maken.
Kabinet draait strafbaarstelling hulp aan migranten terug
3,5 miljard euro aan bezuinigingen op asiel tegen 2027: dat is wat voormalig minister voor Asiel en Migratie Marjolein Faber wilde. Nog geen maand later moest ze terugkrabbelen: voor de opvang van asielzoekers blijkt juist 3,5 miljard euro extra nodig. Nu blijkt uit de Miljoenennota dat de kosten voor asiel voorlopig alleen maar stijgen. De bezuinigingen die het kabinet alsnog voor ogen heeft, noemt de Rekenkamer “onrealistisch”.
De stijging komt vooral doordat er te weinig reguliere opvangplekken zijn. Daardoor moet de overheid uitwijken naar duurdere noodopvang.
Ook de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) krijgt de komende jaren naar verwachting flink meer geld, omdat er meer asielaanvragen worden verwacht en achterstanden weggewerkt moeten worden.
Het extra budget voor de IND loopt op van 34 miljoen euro in 2025 naar 590 miljoen euro in 2028, met vanaf 2029 een structurele verhoging van 374 miljoen euro per jaar. Toch blijft het kabinet optimistisch: in de Miljoenennota staat dat de totale kosten voor asielopvang zouden dalen van 4 miljard euro in 2026 naar 1 miljard euro in 2027. De Rekenkamer noemt dit scenario echter niet realistisch. Ondanks de bezwaren maakten asielministers David van Weel (VVD) en Mona Keijzer (BBB) deze week bekend gewoon door te willen gaan met de bezuinigingen.
Migratie, een thema dat veel kiezers bezighoudt, nationale politici raken er niet over uitgepraat en het is nou net iets waarover vooral op Europees niveau wordt besloten.
Daarom praat Emma du Chatinier je elke twee weken bij over wat er in de Europese Unie op het vlak van migratie gebeurt – en wat dat voor Nederland te betekenen heeft.
Voor 5,50 euro per maand heb je al een abonnement. Mocht het toch niet je ding zijn: direct opzegbaar!
Neem hier een abonnement op onze migratie-nieuwsbrief!
